نگارینه هنر اسلامی

نگارینه هنر اسلامی

بررسی تزئینات به مثابه پیرامتن در قرآنِ انشارات کلوب کتاب با طراحی حسین زنده‌رودی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی دانشگاه آزاد تهران مرکز
2 واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشیار گروه نمایش دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
چکیده
پیرامتن‌ها راه ورود به متن هستند، عناصر پیرامونی یک متن که هم به لحاظ فیزیکی و هم غیر فیزیکی پیرامون متن اصلی قرار دارند، پیرامتنها به منزله‌ی آستانه‌ی ورودی یک متن هستند که اولین ارتباط میان مخاطب و متن به واسطه‌ی آن‌ها رخ می‌دهد و هر متن به واسطه پیرامتن با جهان خارج از خود ارتباط می‌یابد. مفهوم پیرامتن را نخستین بار ژرار ژنت در بررسی آثار ادبی به کار برد اما کم کم به طور گسترده‌تری کاربرد پیدا کرد. قرآن به عنوان یک متن مقدس و معجزه‌ی پیامبر اسلام مهمترین کتاب مسلمانان برای نگارش بوده‌است و به همین مناسبت خوشنویسی و کتاب آرایی نیز نزد آنان رونق فراوانی می‌یابد. قرآن کتابی برای خواندن است، خواندن عملی فیزیکی است که بر متن تاثیر می‌گذارد در جهان معاصر کتابها علاوه بر خواندن برای دیدن هم طراحی می‌شوند. کتاب قرآن نیز با وجود ترجمه‌ وسعت خوانش گسترده‌تری می‌یابد و نیز بیشتر دیده می‌شود. در قرآنی که حسین زنده‌رودی هنرمند نقاش معاصر ایرانی تزئیناتش را بر عهده داشته، آرایه هاو تزئین‌های قرآن به دلیل این وسعت ارتباطی نقش‌های جدید می‌یابند. هدف از انجام این پژوهش که با روش تحلیلی و توصیفی و به صورت موردی در یک کتاب خاص صورت می‌گیرد این است که که می‌توان با نظریه پیرامتنیت ژرار ژنت آرایه‌های قرآنی را در ارتباط جدیدشان به صورت معاصرانه بررسی کرد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Examining decorations as a paratext in the Qur'an published by Klub Kitab, designed by Hossein Zindaroodi

نویسندگان English

azarm markazi 1
Mohammad Reza Sharifzadeh 2
Mohammad Aref 3
1 Islamic Azad University Central Tehran Branch
2 Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Ira
3 Associate Professor of Drama Department, School of Art and Architecture, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده English

Paratexts are the way to enter the text, the peripheral elements of a text that are physically or non-physically around the main text, the paratexts are the entrance threshold of a text, the first communication between the audience and the text occurs through the paratexts, and each text The mediator of the paratext communicates with the outside world. The concept of paratext was first used by Gérard Genet in the analysis of literary works, but gradually it became more widely used. As a sacred text and a miracle of the Prophet of Islam, the Qur'an has been the most important book for Muslims to write, and on this occasion, calligraphy and book design are also flourishing among them. Quran is a book for reading, reading is a physical act that affects the text. In the contemporary world, books are designed for viewing as well as reading. Even though the book of the Quran has been translated, it is widely read and seen more. In the Qur'an decorated by Hossein Zindaroodi, a contemporary Iranian painter, the arrays and decorations of the Qur'an find new roles due to this breadth of communication. that it is possible to examine the Qur'anic arrays in their new connection in a contemporary way with Gerard Genet's theory of paratextuality.

کلیدواژه‌ها English

Paratextuality
Qur'
an
Gerard Genet
Hossein Zindaroodi
ابراهیم‌زاده نجف­آبادی، مهناز (1391). «بررسی تطبیقی نقوش تجریدی تذهیب در دوره صفوی و تأثیر آن بر تذهیب معاصر». پایان­نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه شاهد.
بلاشر، رژی (1376). در آستانه قرآن. مترجم: محمود کامیار، چاپ پنجم، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
پین، مایکل (1383). فرهنگ اندیشه انتقادی از روشنگری تا پسامدرنیته. مترجم: محمدرضا تاجیک، تهران: نشر نی.
حسین­زاده، آذین؛ شهپرراد، کتایون (1397). «از پیرامتن تا ترجمه: دریافت ترجمۀ داستان‌های دولت­آبادی به فرانسه براساس نظریات ژرار ژنت». مطالعات زبان و ترجمه، شماره 1، صص. 116ـ93.
خرمشاهی، بهاء­‌الدین (1398). قرآن شناخت. چاپ ششم، تهران: ناهید.
دانش، لیلا (1392). «شناخت خصوصیات آرایه‌های تزئینی قرآن کریم». پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور.
دروش، فرانسیس (1379). سبک عباسی. مترجم: پیام بهتاش، تهران: کارنگ
دروش، فرانسوا (1395). قرآن‌های عصر اموی. مترجم: مرتضی کریمی­نیا و آلا وحیدنیا، چاپ دوم، تهران: هرمس.
زارعی مهرورز، عباس (1373). «سیر تاریخی هنر تذهیب». وقف میراث جاویدان، شماره2، صص. 135ـ126.
سلدن، رامان؛ ویدوسون، پیتر (1384). راهنمای نظریه ادبی. مترجم: عباس مخبر، چاپ چهارم، تهران: طرح نو.
سلیمی نمین، هاجر (1388). «کتابت و تذهیب در قرآن­های چهار قرن اول اسلام». هنرهای زیبا، هنرهای تجسمی، شماره40، صص. 52ـ42.
شایسته‌فر، مهناز (1388). «کتابت و تذهیب قرآن‌های تیموری در مجموعه‌های داخل و خارج». مطالعات هنر اسلامی، شماره 10، صص. 120ـ99.
غلامی هوجقان، فاطمه؛ کفشچیان­مقدم، اصغر (1398). «مطالعه مفاهیم و آرایه‌های تذهیب در عرفان ایرانی اسلامی و تناسب آن با محتوای قرآن». کتابداری و اطلاع رسانی، دوره بیست­ودوم، شماره 2، صص. 29ـ4.
فرح­بخش، مهیا (1391). «بررسی نقوش تذهیب قرآن کریم در دوره صفویه». پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهرا.
کاتالوگ نمایشگاه قرآن شارل حسین (1395). گالری زیرزمین دستان.
فرخی­راد، زهرا؛ نامورمطلق، بهمن؛ خزایی، محمد (1400). «واکاوی شاخصه­های خوانش لوگو به­مثابه پیرامتن در ادراک بصری خطوط هوایی ایران». مطالعات هنر اسلامی، دوره هجدهم، شماره 44، صص. 376ـ361.
کشمیرشکن، حمید (1399). کنکاشی در هنر معاصر ایران. تهران: نظر.
گراهام، آلن (1380). بینامتنیت. مترجم: پیام یزدانجو، تهران: مرکز.
لینگز، مارتین (1377). هنر خط و تذهیب قرآنی. مترجم: مهرداد قیومی بیدهندی، تهران: گروس.
نامورمطلق، بهمن (1386). «ترامتنیت: مطالعه روابط یک متن با دیگر متن‌ها». پژوهشنامه علوم انسانی، شماره 56، صص. 98ـ83.
ــــــــــــــــ (1387). «باختین: گفت­وگومندی و چندصدایی مطالعه پیشابینامتنیت باختینی». پژوهشنامه علوم انسانی، شماره 57، صص. 414ـ397.
ــــــــــــــــ (1394). درآمدی بر بینامتنیت. چاپ دوم، تهران: سخن.
ــــــــــــــــ (1395). بینامتنینت: از ساختارگرایی تا پسامدرنیسم. تهران: سخن.
Genette, Gerard(1991).” Introduction to the Paratext” New Literary History
Vol. 22, No. 2, Probings: Art, Criticism, Genre (Spring, 1991), pp. 261-272 (12 pages)
Published By: The Johns Hopkins University Press
 
Genette, G. (1982). Palimpsestes, la littérature au second degré. Paris, France: Seuil.
Genette, G. (1997). Paratexts: Thresholds of Interpretation, Cambridge
Kristeva, Julia(2002). Nous Deux  or A Hi Story of Intertextuality, The Romantic Review Journal,Vol.93. January-March.pp.7-13
Miller, J. Hillis.(1977). The Critic as Host. Critical Inquiry, Vol. 3, No. 3 (spring, 1977), pp. 439-447
Plate, Brent. (2012). What the Book Art Can Teach us about Sacred Text: The Aesthetic Dimension of Scripture. The Journal of Sacred Texts, Cultural Histories, and Contemporary ContextsVol8, No 1-2
 
Watts, James .W (2006). The Three Dimensions of Scriptures. The Journal of Sacred Text and Contemporary Words. 2/2-3 (2006/2008): 135-159
پایگاه­های اینترنتی
 
 
URL4: : https://www.instagram.com/p/CWQ4EcdA5uB/?igsh=MW10bzZ3MWc2cHI6cg==
 
 
 
 
دوره 11، شماره 27
1403
صفحه 51-68

  • تاریخ دریافت 08 تیر 1402
  • تاریخ بازنگری 23 دی 1402
  • تاریخ پذیرش 14 فروردین 1403