مقایسه تطبیقی – تحلیلی نقش سفالینه بر دیوارنگاره های دوره صفویه با سفال های این دوره با تمرکز بر نقوش کاخ چهلستون اصفهان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه تهران

2 عضو هیئت علمی دانشگاه تهران. گروه باستان شناسی

10.22077/nia.2020.3036.1275

چکیده

آثار هنری به تعبیر زبان بصری و گویای واقعیت‌هایی است که در هر دوره، متأثر از شرایط اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، مذهبی و فضای حاکم بر جامعه، دستخوش تغییر و تحولات چشمگیری گشته است. دراین‌بین هنر دیوارنگاری بستری مناسب برای شرح و بسط این تحولات است. این پژوهش باهدف تحلیل نقش، فرم و جایگاه سفالینه در دیوارنگاره‌های دورۀ صفوی و مطالعه تطبیقی آنها با سفال‌های این دوره با تمرکز بر نقوش دیوارنگاره‌های کاخ چهلستون انجام‌شده است. کاخ چهلستون اصفهان که در زمان سلطنت شاه‌عباس اول و دوم ساخته‌شده، همواره به‌عنوان یکی از مهم‌ترین آثار تاریخی و فرهنگی صفویه موردتوجه قرارگرفته است. دیوارنگاره‌های کاخ، حاکی از فرهنگ و تفکر شاهان و چه‌بسا مردمان آن زمان (عهد صفویه) بوده و درواقع سندی گویا در بیان این دوره است. مهم ترین پرسش این مقاله عبارت است از این‌که دلایل استفاده از نقش سفالینه‌های دورۀ صفوی در دیوارنگاری های این دوره با تکیه‌بر نقش‌های کاخ چهلستون اصفهان چه بوده و ارتباط آن با سفالینه های دوره صفوی چگونه قابل واکاوی است؟ داده‌ها به روش‌های میدانی و اسنادی گردآوری و با شیوه توصیفی- تحلیلی پردازش و تحلیل‌شده‌اند. بر این اساس، پس از دسته‌بندی و گونه شناسی فرم‌های سفال در دوره صفویه، با نمونه های موجود در دیوارنگاری‌های کاخ چهلستون دوره صفویه به‌صورت مقایسه تطبیقی ارزیابی‌شده است. نتایج اولیه به‌دست‌آمده از این تحقیق نشان داد که دلیل استفاده از نقش و فرم ظروف سفالینه در دیوارنگاری دوره صفویه بر پایه کاربرد تشریفاتی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Comparative - Analytical Comparison between the Pottery Motifs of the Safavid Wall paintings and the Pottery of the Same Period with Focus on Chehel Sotun Palace in Isfahan

نویسندگان [English]

  • yousef ghasmi 1
  • Mohammad Esmaeil Esmaeili Jelodar 2
1 MSc Archeology, Faculty of Literature & Humanities, University
2 Assistant Professor University of Tehran
چکیده [English]

Artwork is considered as visual means of communication and representative of facts that have undergone dramatic changes in each era, influenced by social, economic, political, religious, and social conditions. In this regard, wall decoration is an important context for gaining insight into these changes. This study aims to analyze the form and role of pottery in Safavid wall paintings through comparative study with pottery of this period, focusing on the wall paintings of the Chehel Sotun palace. Chehel Sotun palace in Isfahan has always been regarded as one of the most important historic and cultural monuments of the Safavid period during the reign of King Abbas I and II. The murals of the palace reflect the thoughts and culture of the kings and perhaps the people of that time (Safavid era) and are in fact an expression of this period. The most important question in this article is what are the reasons of using pottery figures on the murals and wall their relation with the Safavid pottery can be investigated? Data have been gathered using both field and Documentary method methods and were analyzed by descriptive-analytic method. Accordingly, after classification and typology of pottery forms in the Safavid period, the comparison with the Paintings in the wall decorations of the Chehelston Palace of the Safavid period has been carried out. Initial results from this study show that the use of pottery figures in the Safavid wall paintings, especially the Chehelston Palace, is ceremonial.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Chehel Sotun Palace
  • Safavid Pottery
  • Safavid Period
  • Shah Abbas I
  • mural