Negarineh Islamic Art

Negarineh Islamic Art

Men’s Attire in the Safavid Era: Class Distinctions, Group Identity, Legitimacy, and Power (A Case Study of the Illustrations in the Shahnameh of Shah Tahmasp)

Document Type : Original Article

Authors
Alireza Moradi 1
Fatemeh Khoshghamat Nafe 2
1 Department of cultural studies, institute for social and cultural studies. Tehran. Iran
2 Master of Arts in Textile and Clothing Design, University of Science and Culture, Tehran, Iran.
10.22077/nia.2026.10383.2007
Abstract
Clothing in every land reflects the culture, civilization, and social structure of its society. The illustrations of the Shahnameh of Shah Tahmasp are among the most outstanding visual works of the Safavid era, depicting the social classes and hierarchical order of that period through attire. These miniatures also convey symbolic indicators of power, legitimacy, and collective identity. The present study aims to examine how power, rank, and social position of men are reflected in the clothing represented in the Shahnameh of Shah Tahmasp and to identify the clothing elements that signify class status. The main research question asks: how does men’s clothing in these miniatures reflect their power, rank, and social position, and what elements reveal class distinctions?

This study adopts a qualitative approach and employs the theoretical frameworks of Marx and Weber. Accordingly, out of 258 miniatures, seven were purposively selected based on the scope and diversity of social class representations within each image, prioritizing those that depicted the simultaneous presence of multiple social strata. Data were extracted from the selected miniatures and analyzed through thematic classification and typology of male garments to identify class-related and social indicators.

The findings revealed that clothing in these miniatures represents a clearly defined class hierarchy. The upper class, consisting of kings and high-ranking officials, is identified by crowns, robes, qabā, kalijeh, and golden belts. The middle class, including soldiers, clerics, Sufis, and scholars, is depicted wearing cloaks, trousers, and waist sashes. The lower classes, composed of craftsmen and the poor, are shown in simple garments made of coarse cotton without kalijeh or cloaks. Color, fabric, and decorative details played a significant role in expressing power, social position, and group identity.

In conclusion, men’s clothing in the miniatures of the Shahnameh of Shah Tahmasp provides a clear reflection of the class structure and social hierarchy of Safavid society. Clothing functioned not merely as a physical covering but as a symbolic medium to express power and class distinction. Studying it can therefore contribute to a deeper understanding of social order, collective identity, and visual culture in that historical context.
Keywords
‘Men’s Clothing’
‘Persian Miniature Painting’
‘Safavid Period’
‘social classes’
‘Marx-Weber approach’
Subjects
انصاری‎یکتا، مریم؛ احمدی‎پیام، رضوان (1393). «بررسی تطبیقی پوشش زنان تصویرشده در شاهنامة بایسنقری و شاه‎طهماسبی». زن در فرهنگ و هنر، شمارۀ 4، 21ـ1.
اوسکاچیاجیانی، روبرتو (1390). هنر صفوی، زند، قاجار. مترجم: یعقوب آژند، تهران: مولی.
اولئاریوس، آدام (1379). اصفهان خونین شاه‌صفی: سفرنامه. مترجم: حسین کردبچه، تهران: هیرمند.
برین، ریچارد (1395). «پایه­های تحلیل طبقاتی نو وبری». در راهبردهای تحلیل طبقاتی، اریک الین رایت، مترجم: یوسف صفاری، تهران: لاهیتا، 115-142.
پوربختیار، غفار (1402). «پوشاک و نقش آن در انعکاس تمایزات اجتماعی عصر قاجار براساس نظریۀ تمایز بوردیو». جامعه‌شناسی تاریخی، دورۀ چهاردهم، شمارۀ 1، صص. 145ـ115.
تاورنیه، ژان باتیست (1336). سفرنامۀ تاورنیه. مترجم: ابوتراب نوری، تهران: سنایی.
تقوی، عابد، موسوی، سیده مونا (1392). «بررسی حضور اجتماعی زنان و سیر تحول پوشش در نگاره‌های عصر صفوی». فصلنامه علمی پژوهشی زن و فرهنگ، سال پنجم شماره هجده، 81-102.
خلج امیرحسینی، مرتضی (1387). رموز نهفته در هنر نگارگری. تهران: آبان.
ذکا، یحیی (1350). ارتش شاهنشاهی ایران از کورش تا پهلوی. تهران: شورای ارتشی جشن دو هزار و پانصد سال بنیانگذاری شاهنشاهی ایران.
راوندی، مرتضی (1393). تاریخ اجتماعی ایران. جلد هفتم، تهران: نگاه.
رایت، اریک الین (1402) فهم طبقه. مترجم: محمدحسین بحرانی، چاپ سوم، تهران: آگاه.
زاهد زاهدانی، سیدسعید؛ نجفی‏اصل، عبدالله؛ امیری، حیدر (1394). «بررسی پوشاک دوره زندیه بر اساس طبقات اجتماعی آن دوره»[P1] . مطالعات ایرانی، دورۀ چهاردهم، شمارۀ 28، 151ـ137.
شاردن، ژان (1374). سفرنامۀ شاردن. مترجم: اقبال یغمایی، جلد دوم، تهران: توس.
ضیاء‎پور، جلیل (1349). پوشاک ایرانیان از چهارده قرن پیش تا آغاز شاهنشاهی پهلوی. تهران: وزارت فرهنگ و علوم.
عبدی مکوند، اسماعیل؛ مرداسی سردارآبادی، صغرا (1391). «بررسی و تحلیل شخصیت صوفی در مثنوی». عرفانیات در ادب فارسی، شمارۀ 15،75ـ53.
غیبی، مهرآسا(1387). کتاب «هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی»، [P2] تهران: هیرمند.
کهن، فرحناز (1394). «گونه‎شناسی اقشار اجتماعی عصر سامانیان (با تکیه بر پوشاک آن‌ها)». مطالعات اجتماعی خراسان، دورۀ دهم، شمارۀ 1، 119-152.
مافی‎تبار، آمنه (1404). «پوشاک طبقات جامعه در اصفهان عصر شاه‌سلیمان صفوی به روایت نقاشی‏های جانی فرنگی‎ساز در سفرنامۀ انگلت کمپفر». رهپویۀ هنرهای تجسمی، دورۀ هشتم، شمارۀ 2، تهران، 31ـ17.
محبی، بهزاد، حسن‌خانی قوام، فریدون، امانی، مریم(1397). «بررسی رابطه جایگاه اجتماعی و انتخاب رنگ البسه در نگاره‌های دوره صفویه"، فصلنامه هنرهای صناعی اسلامی، سال سوم شماره 1، 127-139.
معصومی‏پور، فریبا و فرخ‏فر، فرزانه (1400). « تحلیل ویژگی‌های شخصیت‎‌پردازی در نگاره‌های شاهنامۀ طهماسبی». فصلنامه علمی نگره، دوره 16 شماره 57، 45-61.
نظام‎قاری، مولانا محمود (1359). دیوان البسه. تهران: شرکت مؤلفان و مترجمان ایران.
ولف، ریچارد (2020). «تحلیل طبقاتی مارکس و اقتصاد». مترجم: احمد سیف، نقد اقتصاد سیاسی،[P3] دوره اول، شماره3، 1-9.
یارشاطر، احسان و دیگران (۱۳۸۲). «پوشاک در ایران‏زمین». در دانشنامۀ ایرانیکا، مترجم: پیمان متین، تهران: امیرکبیر.
 
Marx, K. (1976). Capital: Volume I. Penguin. (Original work published 1867)
    Marx, K., & Engels, F. (1978). The Communist Manifesto. Norton. (Original work published 1848)
     Weber, M. (1978). Economy and society. University of California Press.
      www.metmuseum.org
     www.khalilicollections.org
       https://pecritique.com/2021/04/26
Negarineh Islamic Art
Volume 13, Issue 31
September 2026
Pages 1-22

  • Receive Date 02 November 2025
  • Revise Date 06 June 2026
  • Accept Date 08 June 2026