Reading the Rules of Proportion and Composition in two Thuluth Inscriptions of Mohammad Reza Emami and Ali Naghi Emami in Imamzadeh Esmaeil of Isfahan

Document Type : Original Article

Authors

1 Department of Art, Faculty of Art & Architecture, Shiraz University

2 Department of Art, Faculty of Art & Architecture, Shiraz University

10.22077/nia.2026.10231.1999

Abstract

Among the works of the Isfahani Emami family, there are inscriptions in many buildings in cities such as Isfahan that have not yet been scientifically studied for their historical and artistic values. Among them are inscriptions by Mohammad Reza Emami Isfahani and his grandson Ali Naghi Emami in the Imamzadeh of Isfahan, whose knowledge of their works complements the historical and research richness. For this reason, such a study is essential, for it may allow the hidden dimensions of these works to be understood from the perspective of calligraphic principles and thereby made manifest to all. This is precisely the basis and aim of the authors: in addition, such research can assist future studies in identifying unsigned and undated inscriptions. Although Moḥammad Reza and Ali Naghi Emami were related, the fact that Ali Naghi Emami’s father did not receive formal training from his own father presents a challenging issue when examining the characteristics of their works. The question of this research is based on this: What are the common features of two inscriptions by him at the entrances of the courtyard and the shrine of Imamzadeh Isma'il in Isfahan? in terms of the principles of calligraphy in inscriptions, among the rules of calligraphy, the ratio between the components and their combination can illustrate many of the characteristics of their inscriptions. For the most fundamental characteristics of inscription-making are embedded within the intrinsic features of these principles. To this end, the aforementioned inscriptions were examined as case studies. Accordingly, this qualitative research has been conducted through descriptive and analytical methods, employing field observations and documentary studies within both physical and digital environments. Point, zero, line segment, and plane were adopted as the bases of measurement. Based on the research findings, in the two inscriptions of Mohammad Reza Emami and Ali Naghi Emami, the observance of proportions in the same writing of singular letters of the same gender, and some similar compound letters, with certain sizes, and the addition of tension to some letters with tension, are similar to each other. They also used the angles of these elements, slanting downwards to the left, in a similar way, to create the desired combination between letters, words, and sentences. In both inscriptions, the beauty of proximity in their overall composition is observed in the spaces between the words and the phrases.

Keywords

Main Subjects

References

چهارباغ اصفهان با تأکید بر ویژگی‌های ساختاری». پژوهش هنر، سال هفتم، شماره 15، صص. 85ـ71.
آل حجت، سیدمهدی (۱۳۸۰). رسالۀ آداب المشق: منسوب به میرعماد الحسینی. به‏خط کیخسرو خروش تهران: مبلغان.
الحسینی، میرعماد (1308). آداب المشق. تهران: متابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی.
امیرخانی، غلام‌حسین آداب الخط امیرخانی. چاپ چهارم، تهران: انجمن خوش‎نویسان ایران با همکاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
ایرانی، عبدالمحمد پیدایش خط و خطاطان. تهران: یساولی.
بلر، شیلا اس. (1384). «یاقوت و پروانش». مترجم: محسن محمدی، آینۀ میراث، دورۀ جدید، شمارۀ 29، صص. 128ـ102.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ (1396). خوش‎نویسی اسلامی. مترجم: ولی‌الله کاووسی، تهران: متن.
داننده، سمیراسادات (1395). «رابطۀ شکل و ترکیب در کتیبه‌های طوماری ثلث محمدرضا امامی در صحن عتیق امام‏رضا (ع)». در چهارمین کنفرانس بین‌المللی پژوهش در علوم و تکنولوژی 25ـ1.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ (1396). «مقایسۀ ترکیب‌بندی در دو کتیبۀ ثلث طوماری از محمدرضا امامی اصفهانی و محمدحسین شهیدمشهدی در صحن عتیق حرم امام‎رضا (ع)». نگره، شمارۀ 44. 39ـ21.
رفیعی مهرآبادی، ابوالقاسم (۱۳۴۵). تاریخ خط و خطاطان. تهران: امیرکبیر.
شامحمدی قهساری، حسین (1399). «گونه‌شناسی خط ثلث خاندان امامی در کتیبه‌های اصفهان.» پایان‌نامۀ کارشناسی‏ارشد، مؤسسۀ آموزش عالی سپهر اصفهان.
صحراگرد، مهدی (1392). شاهکارهای هنری در آستان قدس رضوی: کتیبه‌های گوهرشاد. ویراستار: ولی‌الله کاوسی، مشهد: آستان قدس رضوی.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ (1396). شاهکارهای هنری در آستان قدس رضوی: کتیبه‌های صحن عتیق. ویراستار: ولی‌الله کاوسی، مشهد: آستان قدس رضوی.
فضائلی، حبیب‌الله (1362). اطلس خط: تحقیق در خطوط اسلامی. اصفهان: مشعل.
ـــــــــــــــــ (1392). تعلیم خط. چاپ دوازدهم، تهران: سروش.
قلیچ‌خانی، فرهنگ واژگان و اصطلاحات خوش‎نویسی. چاپ سوم، تهران: روزنه.
منشی قمی، قاضی میراحمد (1352). گلستان هنر. به‏تصحیح احمد سهیلی خوانساری، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
وزیری، مسعود (1401). «ویژگی‌ ساختاری کتیبه‌های محمدرضا امامی اصفهانی در حرم امام‏رضا (ع)». در سومین همایش ملی نقش خراسان در شکوفایی هنر و معماری ایرانی اسلامی. 18ـ1.
هنرفر، لطف‌الله (1350). گنجینۀ آثار تاریخی اصفهان، آثار باستانی و الواح و کتیبه‌های تاریخی در استان اصفهان. اصفهان: کتاب‌فروشی ثقفی.
 
Blair, Sh. S. (2003). YAQUT AND HIS FOLLOWERS. Manuscripta Orientalia. Vol. 9, No. 3, pp: 39-47.
 
https://memarproje.ir
https://portals.nlai.ir/zanan
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Negarineh Islamic Art
Volume 12, Issue 30
April 2026
Pages 44-62

Files

History

  • Receive Date: 12 October 2025
  • Revise Date: 15 February 2026
  • Accept Date: 25 February 2026

Share

How to cite

Statistics