دانشگاه بیرجند و همکاری انجمن علمی فرش ایران نگارینه هنر اسلامی 2382-9885 8 22 2022 01 21 Representation of sacred and mythical Islamic trees in Islamic painting (Zaqqum, Tuba, Sidrat Al-Muntaha) بازنمایی درختان مقدس و اسطوره ای اسلامی در نگارگری (زقوم، طوبی، سدره المنتهی) 5 18 1846 10.22077/nia.2021.4421.1479 FA علیرضا طاهری استاد تاریخ هنر، دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر, دانشگاه هنر تهران مهرداد کشتی آرا گروه آموزشی ارتباط تصویری، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر تهران Journal Article 2021 06 09 The tree has a special sanctity and importance in the belief of Muslims and because of its many references to it in the Quran and Hadiths. One of these reasons is the presence of the tree in the creation of Adam and Eve and their involvement in their destiny. There has been a close connection between man and the tree since the beginning of creation. In mythological cultures and in various religions, sometimes mythical trees are combined with other creatures such as humans and animals, and a new tree is created with extraordinary appearance and abilities. Many concepts and metaphors of the tree have been expressed in the narrations and speech’s Islamic scholars. This research has been done to investigate different narrations of the descriptions of these religious-mythical trees and their correspondence with the existing miniatures. The questions raised are: What are the symbolic meanings of the trees of Zaqqum, Tuba and Sidrat-al-Muntaha in Muslim belief? Are the reflections of these concepts in the related painting appropriate to the descriptive texts? The tree in Islamic beliefs has conflicting symbolic meanings, evoking both the symbol of hell (the tree of Zaqqum) and the concept of paradise (the tree of Tuba and Sidrat al-Muntaha). These trees have been explained in the Quran and Hadiths with various descriptions. Contrary to what has been repeatedly depicted in Islamic painting, the depiction of these three extraordinary trees has rarely been done. The tree of Zaqqum is a symbol of hell and a means of punishing sinners and its place in the depths of hell. In contrast, Tuba and Sidrat al-Muntaha are allegories of paradise and its gifts that are in the heavens. This metaphor is precisely displayed in a number of drawings. This interpretation and analysis of the confrontation between these trees also applies to their location in the universe, as mentioned in the narrations, their position at the top and bottom of the universe is also depicted in the existing painting in the same way. On the other hand, the metaphorical opposition of trees to each other evokes the concept of duality and the opposition of "Good" and "Evil". Some narrators and sages consider the Tuba tree to be the same overturned tree described in mythological and cosmic cultures with its own abilities and characteristics. In some paintings, this tree is sanctified, decorated and accompanied by Quranic verses or the names of God and the names of the Prophet (PBUH), Imam Ali (AS) and his companions. Unlike other religious subjects that have been frequently seen and reproduced in painting, the depiction of these trees has been abused and rarely shown. In any case, it seems that in almost all cases, the images are in harmony with the descriptive texts and narratives of these trees, and the illustrator has been faithful to the texts and Hadiths. The research method used for this research is descriptive and somewhat analytical and the required information and data have been obtained through authoritative scientific books and websites. درخت در باور مسلمانان و به دلیل اشارات زیاد به آن در قرآن و روایات از تقدس و اهمیت خاصی برخوردار است. یکی از دلایل آن حضور درخت در هنگام آفرینش آدم و حوا و دخیل بودن در سرنوشت آنهاست. مفاهیم و استعارات زیادی از درخت در روایات و سخنان حکمای اسلامی بیان شده است. این پژوهش به هدف بررسی روایات مختلف از توصیفات بیان شده از این درختان مذهبی-اسطوره ای و مطابقت آنها با نگاره های موجود انجام شده است. سوالات مطرح شده این است: مفاهیم نمادین درخت های زقوم، طوبی و سدره المنتهی در باور مسلمانان چیست؟ آیا بازتاب این مفاهیم در نگاره های مرتبط، متناسب با متون توصیفی هستند؟ درخت در باورهای اسلامی دارای مفاهیم نمادین متضادی است، هم نشانی از دوزخ (درخت زقوم) و هم مفهومی از بهشت (درخت طوبی و سدره المنتهی) را تداعی می کند. این درختان در قرآن و روایات با توصیفات مختلفی تبیین شده اند. برخلاف موضوعاتی که در نگارگری اسلامی مکررا تصویرسازی شده اند، تصویرنگاری از این سه درخت خارق العاده، به ندرت انجام شده است. درخت زقوم نمادی از دوزخ و وسیله ای برای عقوبت گناهکاران و جایگاه آن در قعر جهنم است، در مقابل، طوبی و سدره المنتهی تمثیلی از بهشت و مواهب آن است که در آسمان ها جای دارند. این استعاره در تعدادی از نگاره ها دقیقا نمایش داده شده است. روش تحقیق مورد استفاده برای این پژوهش توصیفی و تا حدودی تحلیلی است و روش گرد آوری اطلاعات کتابخانه ای بوده و داده های مورد نیاز از طریق کتب و سایت های علمی معتبر کسب شده است. https://niamag.birjand.ac.ir/article_1846_57653242c924a86bf7cb977e875f1926.pdf

دانشگاه بیرجند و همکاری انجمن علمی فرش ایران نگارینه هنر اسلامی 2382-9885 8 22 2022 01 21 Analysis of semiotics of Attar’s Manteq al- tair allegories in decoration patterns of Immamzadeh Roshan abad تحلیل نشانه شناسانه تمثیل های منطق الطیر عطار در نقوش تزیینی آرامگاه امام زاده روشن آباد گرگان 19 37 1937 10.22077/nia.2022.4569.1527 FA آناهیتا مقبلی دانشیار و عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور تهران، گروه هنر، دانشکدۀ هنر و رسانه سارا سودیان طهرانی ارشناس ارشد پژوهش هنر، دانشگاه پیام نور تهران، گروه هنر، دانشکدۀ هنر و رسانه Journal Article 2021 08 30 Although semiotics originated in linguistics, it was quickly adopted in the arts, literature, and social sciences. Semiotics is highly efficient at interpreting works of art because it sees them as a cultural system and investigates the hidden codes and concepts in them. The purpose of this study is to look at the decorative patterns on the Roshan Abad building in Gorgan from a semiotic standpoint, as they appear to be inspired by Attar's Manṭiq-uṭ-Ṭayr poem's mystical allegories. The motifs of the Roshan Abad building are then assessed, as different animal motifs can be found among the decorative patterns of this structure, which are much more prominent symbolically than other motifs. The relationship between the intended motifs and mystical symbols expressed in Manṭiq-uṭ-Ṭayr is first explored and analyzed from a semiotic standpoint for this aim. This is a descriptive and analytical study that uses a qualitative data analysis approach. The data on the sample under study is gained by direct and descriptive observation; however, the data on historical motifs is gathered through documentary and library approaches. The findings reveal a strong link between the patterns and mystical symbols found in Attar's Manṭiq-uṭ-Ṭayr. Designers' perceptions of these topics were embodied in these motifs, implying their mental imagery. گرچه مطالعات نشانه شناسی در ابتدا با رویکرد زبان شناسانه ظهور کرد اما به سرعت در زمینه های مختلف هنری، ادبی و اجتماعی و ... همچون ابزاری کارآمد به کار گرفته شد تا آثار هنری را به عنوان یک نظام فرهنگی بررسی کرده و رمزگان ها و مفاهیم مستتر در آنها را بیابد. در پژوهش حاضر تلاش بر این است تا از این ابزار کارآمد در جهت بررسی نقش مایه های تزیینی بنای روشن آباد گرگان و تطبیق آن با تمثیل های منطق الطیر عطار، استفاده شود زیرا در میان نقوش تزییناتی این بنا نقش مایه های حیوانی متفاوتی به چشم میخورد که در مقایسه با نقوش دیگر بنا به نظر میرسد جنبۀ نمادگرایانۀ آنها بسیار برجسته تر است و نیز نشانه های بارزی را در آن ها می توان در رابطه با تمثیل های عطار در منطق الطیر یافت که در این مقاله مورد بررسی قرار گرفته است. برای این منظور ابتدا تلاش شده است تا پیوند نقش مایه های مورد نظر با نمادهای عرفانی منطق الطیر مورد بررسی قرار گرفته و سپس از منظر نشانه شناسی مورد تحلیل قرار گیرد. در نتیجۀ مطالعات صورت گرفته در این مقاله، می توان گفت: تصاویر یاد شده پیوندهای قابل ملاحظه ای با نمادهای عرفانی به کار رفته در منطق الطیر عطار دارند و در واقع تجسم دریافت طراح از این مفاهیم اند و بر مدلول های ذهنی او دلالت دارند. این پژوهش بر اساس روش توصیفی و تحلیلی و با رویکرد کیفی به تجزیه و تحلیل اطلاعات پژوهشی می پردازد که در این زمینه از دانش نشانه شناسی بهره می برد، ابزار جمع آوری اطلاعات در آن بر اساس روش مشاهده ای است که در مواجهه با نمونة مورد مطالعه از روش مشاهدة مستقیم و توصیفی استفاده می کند اما برای جمع آوری اطلاعات و مطالعة نقوش در بستر تاریخی از روش اسنادی و کتابخانه ای بهره می برد. https://niamag.birjand.ac.ir/article_1937_7626d2294f4a4878cbd614749951df57.pdf

دانشگاه بیرجند و همکاری انجمن علمی فرش ایران نگارینه هنر اسلامی 2382-9885 8 22 2022 01 21 The Pathology of Indigenous Iranian Traditional Paper Making Knowledge In order to comply with the Needs of Contemporary Society آسیب‌شناسی دانش بومی کاغذ‌سازی سنتی ایران به منظور مطابق‌سازی با نیازهای جامعه‌ی معاصر 38 54 1934 10.22077/nia.2022.4434.1483 FA ایمان زکریایی کرمانی عضو هیئت علمی گروه فرش دانشکده صنایع دستی سمیه اعلایی دانشجوی دانشگاه هنر اصفهان Journal Article 2021 06 15 The art of handmade paper is the traditional and cultural heritage, which has been the product of many years' genius and talent of handmade paper artists and makers. Nowadays the production and usage of this art especially among artists is very limited and sometimes forgotten. But, contrary to what happened in Iran, this art has not been forgotten in other countries and has continued to grow alongside machine paper.<br /><br />The main objective of the paper is to study and analyze the desirable, existing, and damages of handmade paper art, and try to answer the question of how can traditional handmade papers be adapted to the needs of today's society? The obtained data has been examined using a descriptive-analytical method with the pathological approach, and research findings are collected from library and interviews with11 experts in this art.<br /><br />The result of the research is showed this art has forgotten over time because of the limited producers, lack of skillful specialists, and the monopoly of teaching by professors. Other factors such as poor quality, variety, and texture, the lengthy and cumbersome production process traditionally expensive raw materials, and lack of Governmental and private supporters for financial and spiritual support are caused to have kept artists and paper makers away from consumption and production.<br /><br />There are some advantages by applying a variety of methods, such as advertising through social media, exhibitions, university training, used by prominent artists and masters, in-person marketing, mass production, and acquainting artists with the aesthetic and diverse uses of handmade paper for solving of this damages and development of this art among the people. Also, by applying some standards based on the artist's needs, we can produce high-quality papers, appropriate textures, and sizes for them. The use of new techniques and technologies based on preserving the originality of traditional paper art will be effective in accelerating production processes, mass production, and lowering production time and cost. In addition establishing associations, biennials, paper conferences, and Supporting government agencies and investment organizations help to contributes to the coherence of a group of papermakers and paper artists to present their work and create competition and brainstorm. کاغذ دست‌ساز میراث سنتی و فرهنگی، ماحصل نبوغ و مهارت کاغذسازان دوره‌های متمادی است. این هنر دورانی از آوازه بالایی برخوردار بوده‌است. تولید و کاربرد کاغذ دست‌ساز امروزه به خصوص در میان هنرمندان بسیار محدود و گاهی فراموش شده‌است. اما برخلاف آنچه در ایران روی داده، درکشورهای دیگر این هنر فراموش نشده و همچنان به رشد خود ادامه ‌داده‌‌است. از این جهت پژوهش پیش‌رو با هدف مطالعه و تحلیل وضعیت مطلوب، موجود و آسیب‌های وارده به این هنر سعی در پاسخگویی به این سؤال دارد که چگونه میتوان کاغذهای دست‌ساز سنتی را با نیازهای هنرمندان معاصر ایرانی تطبیق داد؟ در این راستا این پژوهش با روش کیفی از نوع توصیفی- تحلیلی با رویکرد آسیب‌شناسی به جمع‌آوری داده‌ها از طریق منابع کتابخانه‌ای و میدانی به‌صورتمصاحبه با 11نفر از صاحب نظران و افراد دخیل در این هنر پرداخته ‌است. نتایج حاصله مبین آن ‌است که باگذشت زمان آسیب‌هایی چون کاهش تولیدکنندگان کاغذ دست‌ساز، کمبود متخصصین کارآمد و گاهی انحصاری‌شدن آموزش در بین اساتید،کیفیت پایین و بافت نامرغوب، زمان‌گیر و سخت بودن تولید به روش سنتی، نبود حامیان دولتی و خصوصی به جهت حمایت‌های مالی و معنوی باعث دورشدن هنرمندان و کاغذسازان از مصرف و تولید کاغذ دست‌ساز شده‌‌است. لذا اعمال روش‌هایی چون معرفی کاغذ دست‌ساز از طرف هنرمندان و اساتید هنر، بازاریابی حضوری، عرضه انبوه به بازار و آشنایی هنرمندان با جنبه‌های زیبا‌شناسانه و کاربری متنوع کاغذ می‌تواند در شناخت و توسعه این هنر بین هنرمندان مؤثر باشد. همچنین با درنظرگرفتن استانداردهایی می‌توان کاغذهایی با کیفیت، بافت مناسب و ابعاد مورد نیاز هنرمندان را تولید نمود. تکنیک‌ها و تکنولوژی جدید مبتنی بر حفظ اصالت و قواعد هنر سنتی‌کاغذسازی در سرعت ‌بخشیدن به مراحل تولید و به تبع تولید انبوه و پایین‌آمدن زمان و قیمت تولید تأثیرگذار خواهدبود. به علاوه برگزاری انجمن‌ها، دوسالانه‌ها، همایش‌های کاغذسازی، حمایت سازمان‌های دولتی و سرمایه‌گذاری در این زمینه در انسجام گروه کاغذسازان و هنرمندان برای ارائه آثار خود، ایجاد رقابت و ایده‌پردازی تأثیر بسزایی دارند. https://niamag.birjand.ac.ir/article_1934_854dda5aaecf63ef03e632b66cca9011.pdf

دانشگاه بیرجند و همکاری انجمن علمی فرش ایران نگارینه هنر اسلامی 2382-9885 8 22 2022 01 21 Comparison of the frescoes of the holy shrines in Lahijan and the paintings of Karkia Shahnameh مقایسه نقوش نقاشی‌های دیواری بقاع متبرکه در لاهیجان و نقاشی‌های شاهنامه‌ی کارکیا 54 73 1949 10.22077/nia.2022.4574.1516 FA حسینعلی عابددوست گروه گرافیک، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران 0000-0001-6413-9130 امیرحسین پرمهریابنده دانشجوی کارشناسی ارشد پژوهش هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران Journal Article 2021 08 10 Abstract In addition to aesthetic features, works of art also reflect the socio-cultural relations of the producing context. In Gilan, many holy shrines accommodate murals that belong to the Safavid period. On the other side, Karkia Shahnameh was written in the 15^th century AD in the city of Lahijan. This Shahnameh is illustrated in the style of Turkmen painting in Shiraz. This paper as the descriptive-analytical study queries the similarities and differences between the designs of Karkia Shahnameh and the murals of the holy shrines. The data collection method is based on library review, and data analysis was conducted qualitatively. The research findings show that there are some distinctive similarities between mural paintings of the studied holy shrines and portrays of the Karkia Shahnameh, so that the semiotic spaces of Shiite culture is a part of it. Both paintings have common symbolic motifs such as dragon, sun, crown and cypress tree. The motif of the sun is used in the same sense in both paintings, but the role of the dragon has a completely opposite meaning. The motif of the crown in both paintings also means kingship, power, and celestial splendor. The cypress tree also has common meanings, all of which are rooted in Iranian cultural beliefs. Although those mentioned signs almost rooted in the Iranian culture, the unique representation of the symbols in each specific artistic work (murals or book illustration) convey distinguishable meanings due to the relations with other signs within the executed context. آثار هنری علاوه بر ویژگی‌های زیباشناختی، بازتاب دهنده‌ی مناسبات اجتماعی-فرهنگی بستر تولید‌کننده‌ی خود نیز هستند. در گیلان بسیاری از اماکن مذهبی شیعی، دارای نقاشی دیواری بوده‌اند که پیدایش آن‌ها را به دوره‌ی صفوی نسبت می‌دهند. شاهنامه کارکیا در سده‌ی 15 میلادی(نهم ه.ق) در شهر لاهیجان نگاشته شد. این شاهنامه به سبک نگارگری ترکمن شیراز تصویرگری شده است. پرسش اصلی تحقیق حاضر این است که الگوهای متشابه و متفاوت میان نقوش شاهنامه کارکیا و نقاشی‌های دیواری بقاع متبرکه کدام است و چگونه شباهت‌ها و تفاوتهای نقاشی دیواری بقاع متبرکه در لاهیجان و نگاره‌های موجود در شاهنامه کارکیا تحلیل می‌گردد؟ روش تحقیق توصیفی تحلیلی است. روش گردآوری اطلاعات اسنادی و کتابخانه‌ای از طریق فیش‌برداری و تصویرخوانی است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد، نقاشی‌های دیواری بقاع متبرکه با نگاره‌های موجود در شاهنامه کارکیا دارای مشخصه‌های بارزی هستند که بر‌‌گرفته از یک فرهنگ مادر می‌باشند و آن، فرهنگ ایرانی است که فرهنگ شیعه در نقاشی بقاع و گرایش‌های ایرانی در شاهنامه کارکیا بخشی از آن است. هردو نقاشی دارای نقوش نمادین مانند اژدها، خورشید، تاج و درخت سرو هستند. نقش خورشید در هردو نقاشی به یک معنا و مفهوم به کار گرفته شده است ولی نقش اژدها کاملا معنای متضاد دارد که از روابط آن با سایر نشانه‌های درون اثر قابل درک است. نقش تاج نیز در هر دو نقاشی به معنی سلطنت، قدرت، فره‌ شاهی و آسمانی است. درخت سرو نیز دارای معانی مشترک است که همگی ریشه در باورها و اعتقادات فرهنگی ایران دارند. فرآیند طرد و جذب نشانه‌ای، ساز و کار اشتراک نشانه‌ها و تفاوتهای آنها درون نقاشی بقاع و شاهنامه کارکیا را بیان می‌دارد. نشانه‌ها اگرچه ریشه در فرهنگ ایرانی دارند اما در اثر هم‌نشینی و رابطه درزمانی با سایر نشانه‌های درون‌متنی، معانی منحصر به فردی را بازنمایی می‌کنند. https://niamag.birjand.ac.ir/article_1949_4c5ddce33a0fe78bee6c14f9b96f799e.pdf

دانشگاه بیرجند و همکاری انجمن علمی فرش ایران نگارینه هنر اسلامی 2382-9885 8 22 2022 01 21 A reflection on the diversity of themes and origins of Qajar paintings in northern Iran, relying on the house of Haj Ghasemi (Nava - Amol) تاملی بر تنوع مضامین و منشاء نقاشی های قاجاری شمال ایران با تکیه بر خانه حاج قاسمی- نوا(آمل) 75 93 1899 10.22077/nia.2021.4757.1547 FA مریم بطحایی گروه آموزشی هنر و معماری .دانشکده فنی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد آیت الله آملی.آمل. ایران محمد اسماعیل اسمعیلی جلودار عضو هیئت علمی دانشگاه تهران. گروه باستان شناسی محمد مرتضایی گروه اسلامی پژوهشکده باستان شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری Journal Article 2021 10 13 Abstract,<br /><br />In recent years, many damages and dangers have threatened the designs and decorations of Qajar period buildings in the country. Therefore, it is important to pay attention to the protection of these motifs. In the present study, the decorations and paintings of Haj Ghasemi's house in Nava Larijan region have been studied, which is a specific example of Qajar period housing. The purpose of this study is to study and analyze the style of decorations, subjects and present the proposed analysis in a comparative manner with examples from this period. The most important question in this study was to know the background, commonalities and differences of the designs, as well as the factors that formed it. Therefore, the description of the house, the description of the drawings and the method of decorating, as well as its comparison with similar examples were examined. The proposed chronology, thematic discussion and reasoning of the designs and the reason for their attribution to the middle of the Qajar period were also discussed in this article. The approach of the article is historical and the research method is descriptive-analytical with a comparative analysis. Due to the residential function of the building, the motifs with various plant, animal and monochrome themes of male and female and Ms. Qajari were observed in it. The results showed that there was no significant similarity between the designs of this building and other contemporary buildings in this region and Amol city, which could indicate the distinct origin of the creators of these designs. At the end, suggestions were made to create a culture and protect this building. چکیده<br /><br />در سالهای اخیر آسیب‌ها و خطرات بسیاری نقوش و تزیینات ابنیه دوره قاجار را در کشور مورد تهدید قرار داده است. از این رو توجه به حفاظت از این نقوش اهمیت می‌یابد. در مطالعه حاضر بررسی تزیینات و نقاشی‌های خانه حاج قاسمی در منطقه نوای لاریجان به انجام رسیده‌است که نمونه‌ای مشخص از مسکن دوره قاجار به شمار می‌آید. هدف این پژوهش بررسی و تحلیل سبک تزیینات ، موضوعات و ارائه تحلیل پیشنهادی به شکلی مقایسه‌ای با نمونه‌هایی از این دوره است. مهمترین پرسش طرح‌شده در این پژوهش شناخت پیشینه، وجوه اشتراک و تمایز نقوش و همچنین عوامل شکل‌گیری ‌آن بوده است. از این رو توصیف خانه، شرح نگاره‌ها و شیوه اجرای تزئینات و همچنین مقایسه‌ی آن با نمونه‌های مشابه مورد بررسی قرار گرفت. گاهنگاری پیشنهادی، بحث و استدلال موضوعی نقوش و دلیل انتساب آن به اواسط دوره قاجار نیز در این مقاله مورد بحث قرار گرفت. رویکرد مقاله از نوع تاریخی و روش پژوهش توصیفی– تحلیلی، با تحلیلی از نوع مقایسه‌ی تطبیقی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد نقوش مورد بررسی با دوره قاجار قابل تطبیق و متاثر از فرهنگ ایرانی، باورهای دینی و طبقات اجتماعی این دوره است. با توجه به کارکرد مسکونی بنا، نقش مایه‌هایی با مضامین متنوع گیاهی، جانوری و تک چهره‌های مرد و زن و خورشید خانم قاجاری در آن مشاهده گردید. نتایج نشان داد که بین نقوش این بنا با دیگر بناهای هم دوره موجود در این منطقه و شهرستان آمل، شباهت قابل ملاحظه‌ای مشاهده نگردید که این امر می‌تواند نشان از منشا متمایز پدید آورندگان این نقوش باشد. در پایان پیشنهادهایی به منظور فرهنگ سازی و حفاظت از این بناها ارائه گردید. https://niamag.birjand.ac.ir/article_1899_bdc1dce872116ea077db83577eb63827.pdf

دانشگاه بیرجند و همکاری انجمن علمی فرش ایران نگارینه هنر اسلامی 2382-9885 8 22 2022 01 21 Brickwork decorations on the exterior of Qajar and Pahlavi buildings in Birjand تزیینات آجرکاری در نمای بیرونی بناهای قاجار و پهلوی بیرجند 94 108 1994 10.22077/nia.2022.4758.1548 FA علیرضا شیخی دانشگاه هنر تهران، دانشکده هنرهای کاربردی امیرحسین عباسی شوکت آباد گروه صنایع دستی، دانشکده هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر، شهر تهران، ایران. Journal Article 2021 10 11 <strong> </strong> <strong>Abstract</strong> Brick is one of the most important building materials in Iranian architecture, with a notable appearance throughout the Islamic period. In the realm of brickwork, the Seljuk, Qajar, and Pahlavi periods are noteworthy. The scope of this paper is to recognize the external brickwork decorations of historic Qajar and Pahlavi buildings in Birjand, as well as the social and cultural aspects that influence them. So, the paper queries what are the brick decorations of Qajar and Pahlavi structures in Birjand, and which social and cultural events influenced them? The research method is descriptive-analytical and the method of data collection is library and especially field studies. Findings show that the brick forms of Birjand buildings include pilaster, door arches, windows and casing and pediment. Also decorative brick patterns include verge, casing text, single elements and tracery of monuments. Patterns with various brick compositions such as cross, asleep, herringbone, and abstract that they have appeared next to each other. It also made clear that there were influences of socio-political events on brick ornamentation of the monuments of this study which is noteworthy to be mentioned of Birjand’s strategic location, as well as its commercial and pivotal role in defending Sistan’s territory and guarding the eastern borders during the Qajar period, the presence of tourists and agents as a result of the British invasion of India and proximity to Iran, the establishment of new schools, and the opening of the British Consulate in Birjand. The sale of the region's carpets on global markets resulted in economic prosperity, capital production, and merchants, resulting in the incorporation of European ornamentation into Birjand’s architecture. Thus, the architectural ornamentations were not just the outcome of artistic visions, rather the social, political and economic contexts influenced greatly on architecture as a venue for artistic manifestation in late 19^thand early 20^th century of Iran. آجر از مصالح مهم در زمود و آمود ایرانی بوده که در ادواری از تاریخ دوره اسلامی نمود قابل توجهی دارد. بعد از سلجوقی می‌توان ادوار قاجار و پهلوی را در زمینه آجرکاری برجسته دانست. هدف، مطالعه تزیینات آجرکاری در نمای بیرونی بناهای قاجار و پهلوی بیرجند و عوامل تاثیرگذار اجتماعی و فرهنگی بر آنست. از این رو تزئینات آجرکاری بناهای قاجار و پهلوی در بیرجند چیست و عوامل اجتماعی و فرهنگی تاثیرگذار بر آن کدام است؟ روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی و شیوه گردآوری اطلاعات، کتابخانه‌ای و بویژه میدانی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد فرم‌های آجری بناهای بیرجند شامل ستون‌نماها، قوس‌های در،پنجره و جداره و سنتوری‌هاست. همچنین نقوش آجرکاری زینت‌بخش حاشیه، متن جداره، عناصر منفرد و مشبک ابنیه هستند. نقوش با ترکیب‌‌های متنوع آجری مانند، چلیپا، خفته و رفته، جناغی،گلچین و انتزاعی در کنار یکدیگر نمایان شده‌اند. نیز تاثیر موقعیت سوق‌الجیشی بیرجند و همچنین نقش تجاری و محوری در دفاع از قلمرو سیستان و پاسداری از مرزهای شرقی در دوره قاجار، نیز حضور سیاحان و ماموران به دلیل دست‌اندازی انگلیسی‌ها بر هند و همجواری با ایران، تاسیس مدارس نوین و افتتاح سرکنسولگری انگلیس در بیرجند بر تزیینات آجری بارز است. فروش فرش منطقه در بازار های جهانی رونق اقتصادی، تولید سرمایه و آمد و شد تجار را در پی داشته که باعث ورود تزئینات اروپایی به معماری بیرجند شد اگرچه سویه تامل و نگاه بومی منطقه و سیاست‌های حاکم در بهره‌گیری از عناصر باستانی و هنر اسلامی در آجرکاری نیز قابل تامل است. https://niamag.birjand.ac.ir/article_1994_71d19c587e8464ddafc44e24c929265b.pdf

دانشگاه بیرجند و همکاری انجمن علمی فرش ایران نگارینه هنر اسلامی 2382-9885 8 22 2022 01 21 The position and concept of geometry in the art of Islamic architecture based on the views of the Akhavan Al-Safa جایگاه و مفهوم هندسه در هنر معماری اسلامی بر اساس آراء اخوان‌الصفا 109 129 1987 10.22077/nia.2022.4529.1507 FA امیرحسین فرشچیان دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه هنر اسلامی تبریز. احد نژاد ابراهیمی دانشیار گروه معماری دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه هنر اسلامی تبریز. آدرس: آذربایجان شرقی، میدان ساعت، خیابان ارگ جدید، دانشکده مینو قره بگلو دانشیار گروه معماری دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه هنر اسلامی تبریز. آدرس: آذربایجان شرقی، میدان ساعت، خیابان ارگ جدید، دانشکده Journal Article 2021 07 24 Iranian architectural art has many scientific and legal dimensions due to the association and cooperation of architects with Islamic scientists. In the fourth century AH, architecture was associated with the emergence of scientists such as the Akhavan Alsafa with the presentation of mathematical treatises, specialized professions and geometric foundations, which has further emphasized the possibility of connecting modern science with the foundations of the specialized profession of architecture. The existence and presence of manuscripts of that period as well as scientific, geometric, mathematical and specialized references in the category of building construction in this version have been proved. The main point and purpose in addressing this issue is the conceptual approach of these scientists to the subject of geometry in the specialized profession of architecture, which in their historical period has interpreted the concept of geometry and defined for the application of the specialized profession of architecture. The main question in this article is to know the concepts and topics of geometry that Akhavan Al-Safa has discussed and introduced in connection with the specialized profession of architecture. This issue is addressed to the science of erecting architecture from its specialized profession, based on issued mathematical and geometric concepts. The research method in this article is considering the subject of geometry in the mathematics of the Akhavan Alsafa and their thoughtful and philosophical cases, which is an interpretive and historical method in dealing with the manuscript of the Akhavan Alsafa and the specialized profession of the building. In the discussion of analyzing the foundations and finding the architecture of geometric ideas, deductive reasoning has been used in this regard. The Akhavan Alsafa has introduced geometry as a quantitative and sensible qualitative field, which has addressed the specialized profession of architecture for human beings with physical and spiritual aspects. Geometric forms and shapes in the specialized profession of architecture are introduced from numbers and positive mathematical structure and from the perspective of the function of various human dimensions. The sanctity of numbers and basis forms in function is based on the rational rule of mathematics, which has proof from the perspective of numerical equations. Basic numbers are introduced as one, two, three and four, and each has its own function and method of expansion based on its own proportional equations of numerical geometry. In the Fermi world, points, lines, circles, triangles, squares, words, and geometric patterns have a similar function. Geometry in the specialized profession of architecture According to the theories of the Akhavan Alsafa in converting numbers into the position of theoretical geometry, it should be considered that the user of the specialized profession of human architecture is with the physical field in the first level and the spiritual field in the next level. Practical geometry should be the answer to erecting an architectural structure for human beings in order to meet the physical need and then the spiritual foundations. هنر معماری ایران به‌واسطه همراهی و همکاری معماران با دانشمندان اسلامی، دارای ابعاد علمی و حکمی فراوانی است. از قرون چهارم هجری به بعد، معماری با ظهور دانشمندانی چون اخوان‌الصفا با ارائه رسالات حوزه ریاضی، صناعات و مبانی هندسی همراه شده است که بر امکان اتصال علم روز با مبانی صناعت معماری تأکید بیشتری نموده است. وجود و حضور نسخ خطی دوره و همچنین اشارت علمی هندسی، ریاضی و صناعتی آن در مقوله احداث بنا، در این نسخ اثبات شده است. نکته و هدف اساسی در پرداخت به این موضوع، نحوه برخورد مفهومی این دانشمندان با موضوع هندسه در صناعت معماری است که در دوره تاریخی خود به چه صورتی مفهوم هندسه را تعبیر کرده و جهت کاربرد صناعت معماری تعریف نموده‌اند. سؤال اساسی در این نوشتار شناخت مفاهیم و موضوعات هندسه است که اخوان‌الصفا در ارتباط با صناعت معماری به آن پرداخته و معرفی نموده‌اند. این موضوع خطاب به علم برپایی بنای معماری از صناعت آن، بر اساس مفاهیم صادرشده ریاضی و هندسی است. روش پژوهش در این نوشتار باتوجه‌به بررسی موضوع هندسه در ریاضیات اخوان‌الصفا و موارد اندیشه‌دار و فلسفی آنان است که از روش تفسیری و تاریخی در برخورد با نسخه خطی هندسه اخوان‌الصفا و صناعت ریاست بناست. در بحث تحلیل مبانی و یافته‌گیری معماری آرای هندسی، از استدلال قیاسی دراین‌خصوص استفاده شده است. اخوان‌الصفا هندسه را دارای زمینه کمّی محسوس و کیفی معقول معرفی نموده‌اند که صناعت معماری را برای انسان دارای وجوه جسمانی و روحانی خطاب نموده است. فرم‌ها و اشکال هندسی در صناعت معماری، مستخرج شده از قوانین اعداد و اصول ریاضیات است که برای رفع نیازهای کارکردی انسان به دست آمده‌اند. قدس اعداد و اشکال مبنا در کارکرد بر اساس قاعده عقلی ریاضیات است که دارای اثبات از منظر معادلات عددی است. اعداد مبنایی به‌صورت یک، دو، سه و چهار معرفی شده‌اند و هرکدام دارای کارکرد و نحوه گسترش بر اساس معادلات تناسباتی هندسه عددی خاص خود هستند. در عالم فرمی نیز نقطه، خط، دایره، مثلث، مربع، کلمات و نقوش هندسی دارای چنین کارکردی هستند. در بحث هندسه از دیدگاه اخوان‌الصفا، اعداد و مبانی ریاضی به‌صورت هندسه نظری معرفی شده است و انسان در این دیدگاه دارای ابعاد جسمانی و روحانی تلقی شده است. هندسه عملی باید پاسخی باشد جهت برپایی بنای معماری برای انسان در جهت رفع نیاز فیزیکی و سپس مبانی روحانی. تناسبات دقیق و مشخص بین اعداد و اشکال فرمی خاص دراین‌خصوص به‌صورت ترسیمی و کاربردی به همراه نصایح و تدابیر حکمی منتج شده از اندیشه اسلام و دیگر مبانی اندیشه‌دار واجب در پرداخت صناعت معماری در باب کاربرد هندسه است. از هندسه به نردبانی تعبیر شده است که اثر معماری را خاصیت جسمانی و روحانی متعالی می‌بخشد. هندسه در این منظر در جهت کاربرد مناسب باید از حکمت نیز در این امور بهره‌مند باشد. https://niamag.birjand.ac.ir/article_1987_5baad2594ef9b37f9176314c507d7d81.pdf

دانشگاه بیرجند و همکاری انجمن علمی فرش ایران نگارینه هنر اسلامی 2382-9885 8 22 2022 01 21 Content analysis of murals in Qajar houses of Tabriz تحلیل محتوای نقاشی‌های ‌دیواری در خانه‌های قاجاری تبریز 130 153 1957 10.22077/nia.2022.4729.1541 FA کامران افشارمهاجر دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر، دانشگاه هنر، دانشگاه هنر، تهران، ایران طاسین کریمی عواطفی دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر، دانشگاه هنر، تهران، ایران Journal Article 2021 10 13 Wall painting in the Qajar period, in addition to the visual and decorative aspects, had a special communication function. The murals left in the valuable Qajar houses of Tabriz provide a unique context for exploring the capacities of this art media in accordance with the historical contexts and cultural developments of that period of history. This research is applied research in terms of purpose and is descriptive-analytical in terms of research methodology. The author grasped a qualitative approach to the query and utilized field studies and librarian methods of gathering the data. The research samples are consisted of the wall paintings that are identified in 11 Qajar historic houses of Tabriz city in the northwest of Iran. The main research query is what messages do the wall paintings convey to the observer? In answer to this question, the analysis of the content, understanding of the explicit messages, and implications of these motifs and paintings has been considered by classifying the themes and evaluating their figurative and visual messages in accordance with their environment and architecture. The results show that there are a variety of themes in the murals of the reception hall rooms as the most important part of the architecture of houses. Moreover, the position of fireplaces is privileged based on murals. In addition, the largest number of painted subjects are related to "decorative plants", "flowers and plants", "flowers and vases", "nature-buildings" and "nature- human figure -buildings" in the wall painting, respectively. In these cases, the choice of subject matter has been greatly influenced by the social, cultural, religious and financial status of the client. More importantly, the influence of Western art in the presentation of various subjects is evident. The message of these murals implies that the employers or painters of these works were aware and up-to-date nobles. The use of motifs as an independent subject has enhanced their expressive function and helped to better convey the message of cultural originality of homeowners. نقاشی دیواری در دورۀ قاجار علاوه بر جنبه‌های بصری و تزیینی، کارکرد ارتباطی ویژه‌ای دارد. نقاشی‌های دیواری برجای‌مانده در خانه‌های قاجاری شهر تبریز، زمینه‌های منحصربه‌فردی را جهت کندوکاو در عملکردهای ارتباطی این هنر- رسانه، مطابق با زمینه‌های تاریخی و تحولات فرهنگی آن برهه از تاریخ، در اختیار قرار می‌دهند.<br /><br />این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ ماهیت، توصیفی- تحلیلی با رویکرد کیفی و شیوۀ جمع‌آوری اطلاعات، میدانی و کتابخانه‌ای است. در بررسی نقاشی های دیواری شناسایی شده در 11 باب خانۀ ﻗﺎﺟﺎﺭی تبریز که به ﻋﻨﻮﺍﻥ جامعة آماری لحاظ شده‌اند، پرسش اصلی این است که: نقاشی‌های دیواری در خانه‌های قاجاری تبریز به عنوان هنر رسانه‌ای، چه پیام‌هایی را به ناظر منقل می‌کنند؟ در راستای پاسخ به این پرسش، تحلیل محتوا و درک پیام‌های صریح و دلالت‌های ضمنی این نقوش و نگاره‌های دیواری از طریق طبقه‌بندی مضامین و ارزیابی پیام‌ آن‌ها در تناسب با محیط و معماری‌شان، مورد توجه بوده است.<br /><br />از نتایج بررسی‌ها می‌توان به تنوع موضوعات نقاشی شده در اتاق طنبی (شاه‌نشین و پذیرایی) به‌عنوان مهم‌ترین بخش از معماری خانه‌ها و جایگاه ممتاز شومینه‌ها اشاره کرد. بیشترین تعداد و وسعت نقاشی‌های دیواری به ترتیب مربوط به نقوش «تزیینی گیاهی»، «گل و بوته»، «گل و گلدان» و دیوارنگاره‌ها با موضوع «طبیعت- ابنیه» و «طبیعت- انسان- ابنیه» است. در این نمونه‌ها، انتخاب مضامین تا اندازۀ زیادی متأثر از موقعیت اجتماعی، فرهنگی، مذهبی و تمول سفارش‌دهنده بوده است؛ اما به‌طورکلی تأثیرپذیری از هنر غرب در نمایش موضوعات مختلف، مشهود است. پیام این دیوارنگاره‌ها دلالت ضمنی به مطلع بودن و به‌روز بودن کارفرمایان و یا نقاشان این آثار دارد و به‌کارگیری نقوش به‌عنوان موضوعی مستقل، کارکرد بیانگر آن‌ها را افزایش داده و به انتقال بهتر پیام اصالت فرهنگی صاحبان خانه‌ها، یاری رسانده است. https://niamag.birjand.ac.ir/article_1957_41628fab5c24e9db202e948086a63389.pdf

دانشگاه بیرجند و همکاری انجمن علمی فرش ایران نگارینه هنر اسلامی 2382-9885 8 22 2022 01 21 ... A Night Like a Ghost which has Washed the Face with Tar A Study on the Thematic Relation of Text and Illustrations in Bijan and Manijeh Story ... شبی چون شَبَه روی شسته به قیر (بررسی ارتباط موضوعی متن و تصویر در داستان بیژن و منیژه) 154 170 2045 10.22077/nia.2022.4801.1549 FA سکینه خاتون محمودی استادیار گروه پژوهش هنر دانشکده هنر و معماری- دانشگاه سیستان و بلوچستان- زاهدان- ایران. مرضیه قاسمی دانشکده هنر دانشگاه زاهدان Journal Article 2021 10 25 Abstract:<br />Interaction between the literary texts and illustrations has been considered as an important issue for miniaturists from a long time ago. Although miniaturists were mostly dedicated to the text in their work, sometimes it happened that illustrations were accompanied with exaggeration in epic and lyrical scenes. The Qarachqāy-Khān Shahnameh, as a case in point in this respect, is a renowned Safavid illustrated book of kings not considered seriously. The present research aims at studying the visual features of one the most well-known epic-lyrical stories in the Ferdowsi’s Shahnameh, Bijan and Manijeh, from the viewpoint of interaction between the images of this story with the text of the book. Bijan and Manijeh in the Shahnameh is a romantic narrative mostly been illustrated by miniaturists and illustrators, especially the episode in which Bijan is entrapped in a deep well and freed by Rostam, the epic hero of Shahnameh. In spite of the domination of epic elements in Shahnameh illustration, the mentioned story during the Safavid era is displayed by adopting new visual approaches in showing feelings and expressions, moments, and different aspects of nature and life. There are five separate images in relation to this story in the Qarachqāy-Khān Shahnameh. Regarding the traditional connection between Persian miniature painting and literary texts in Iran, the present research is to study the dominant visual elements in the illustrations of Bijan and Manijeh story in Qarachqāy-Khān Shahnameh, as well as to examine the quality of illustration such elements in the related images of the narrative. The main question to consider in this respect would be as follows: What are the visual features of Bijan and Manijeh images in the Qarachqāy-Khān Shahnameh and how are the story elements been illustrated in such images? Adopting a descriptive method, the research will analyze the images on the basis of four main elements, including the illustration of events, characters and their role, setting, and the written poem (visual verse). To achieve better results, the essay has been divided into two parts. The first part is introducing the story of Bijan and Manijeh in Shahnameh besides its narrative elements, and the second one will analyze the illustrations and their manifestation in Qarachqāy-Khān Shahnameh. The results of the research, besides indicating perfect harmony among such elements and the text, show as well the illustrators’ attention to the lyrical aspects of the story, which could be regarded as an innovation in this Shahnameh. Furthermore, the present study shows the subtler aspects of life, such as displaying men and women’s relations, mutual affection, and feminine beauty. Regarding the romantic theme of the story, images have gone beyond the common features of a brave, elegant warrior, as seen in most illustrations of such books. The presence of Rostam and his heroic enterprises is also a part of this romantic story, being in conformity with the conclusion of the story. مسأله پیوستگی و تعامل میان متون ادبی با تصاویر از جملۀ موارد مورد توجه نگارگران از دیرباز بوده‌است. اگرچه نگارگران در بیش‌تر موارد رعایت اصل امانت‌داری به متن را مورد توجه قرار داده‌اند، اما گاه این نگاره‌ها توأم با اغراق در تصویرگری مناظر حماسی یا غنایی شده‌است. شاهنامۀ قرچقای‌خان از جملۀ شاهنامه‌های مصور دورۀ صفوی است که کمتر شناخته و معرفی شده‌است. در این پژوهش که با هدف شناساندن ویژگی‌های این شاهنامۀ ارزشمند انجام‌گردیده، تلاش شده‌است تا یکی از مشهورترین داستان‌های حماسی- غنایی شاهنامۀ فردوسی یعنی داستان بیژن و منیژه از منظر تعامل و پیوستگی تصاویر این داستان با متن منظوم شاهنامۀ فردوسی بررسی گردد. این‌که ویژگی‌های تصویری نگاره‌های داستان بیژن و منیژه در شاهنامۀ قرچقای‌خان کدام بوده و عناصر داستانی چگونه در این نگاره‌ها به تصویر درآمده‌اند؟ موضوع این پژوهش ‌است. روش کار در این تحقیق توصیفی و تحلیل تصاویر بر مبنای چهار مؤلفۀ اصلی موجود در این نگاره‌ها یعنی: تصویرگری رخداد، شخصیت‌ها و جایگاه آن‌ها، صحنه‌پردازی، فضاسازی و شعر مکتوب می‌باشد. نتیجۀ این پژوهش ضمن آن‌که حکایت از هماهنگی کامل این عناصر با روایت ادبی دارد، نشان‌گر توجه هنرمندان به جلوه‌های غنایی این داستان است که خود از وجوه ابداعی و ارزشی شاهنامۀ قرچقای خان به شمار می‌رود. https://niamag.birjand.ac.ir/article_2045_fd38b63460816f3f408031f249d1c397.pdf

دانشگاه بیرجند و همکاری انجمن علمی فرش ایران نگارینه هنر اسلامی 2382-9885 8 22 2022 01 21 Comparative study of the plastering designs of Sassanid and Seljuk eras in Khorasan ‎(Case study: Historical Monuments of Dargaz and Robat Sharaf)‎ تحلیل تطبیقی نقوش گچ‌بری‌های عصر ساسانی و سلجوقی در خراسان (مطالعه موردی: بناهای بندیان درگز و رباط شرف) 171 190 2124 10.22077/nia.2022.5154.1595 FA نازنین قوی هیکل دانشجوی کارشناسی ارشد، پژوهش هنر، دانشکده هنر دانشگاه نیشابور، ایران فرزانه فرخ‌فر دانشکده هنر/ نیشابور/ایران 0000-0001-9771-0073 Journal Article 2022 03 23   <strong>Abstract</strong> One of the most significant Iranian architectural elements employed in the interior decoration of structures during the Great Khorasan era, before Islam, and the Islamic era is plaster design, which is renowned for its wide range of designs and superior craftsmanship. The closest comparable examples may be found in the Seljuk period. It appears that the plaster decorations of the Islamic period of Khorasan were produced based on the history of pre-Islamic plaster art. The two historical monuments of Robat Sharaf from the Seljuk era and Dargaz from the Sassanid era, which are the nearest landmarks of Khorasan in terms of time in both the pre-Islamic and Islamic periods, are the subject of this study. Plastering is one of its significant arrays. The majority of Sassand-era plastering structures can be found at the Dargaz Archaeological Site in northern Khorasan, which also displays the magnificence and splendor of that period's plastering culture. Additionally, Robat Sharaf holds a unique place in the history of Khorasan architecture during the Islamic era. This building is renowned throughout the world for its stunning gypsum arrays and their combination with brickwork, which is reminiscent of the continued practice of plastering from earlier times. The need for such research is highlighted by the paucity of research on the impact of Sassanid bedding art and the use of its motifs on buildings from the Islamic era in Khorasan. Consequently, the following inquiries are made in light of the significance of this matter in the development of Khorasan's art and architecture: what features, focusing on two renowned historical sites, distinguish the plaster patterns of the Sassanid and Seljuk eras in Khorasan? What similarities and distinctions exist between them? The analytical-comparison method was used in this study, and the findings demonstrate the stability of this art form after more than five centuries by demonstrating how many of the interior plaster decorations of the Robat Sharaf building, particularly in plant and geometric designs, are similar to Dargaz building. هنر گچ‌بری یکی از مهمترین آرایه‌های معماری ایرانی است که در منطقه خراسان بزرگ در ادوار مختلف پیش از اسلام و دوران اسلامی کاربرد داشته و با تنوع نقوش و کیفیت ممتازش شناخته می‌شود. تمرکز این پژوهش بر دو بنای ممتاز و باشکوه بندیان درگز از عصر ساسانی و رباط شرف از عصر سلجوقی است که نزدیک‌ترین بناهای شاخص خراسان از حیث زمان در دو دوره پیش از اسلام و اسلامی هستند و هنر گچ‌بری یکی از مهمترین آرایه‌های آنهاست. محوطه باستانی بندیان درگز در منطقه شمالی خراسان، بیشترین سازه‌های گچ‌بری دوران ساسانی را در خود جای داده و نمایان‌گر شکوه، عظمت و زیبایی این هنر در آن روزگار است. رباط شرف نیز دارای جایگاهی ویژه در تاریخ معماری خراسان در دوره اسلامی است که با آرایه‌های گچی زیبا و آمیختگی آن با آجرکاری شهرت جهانی دارد و یادآور تداوم هنر گچ‌بری از اعصار پیشین است. از آنجایی که در باب تاثیر هنر گچ‌بری ساسانیان و کاربرد نقشمایه‌های آن بر بناهای دوره اسلامی در منطقه خراسان کمتر مطالعه‌ای صورت گرفته، ضرورت انجام پژوهش‌هایی از این دست مطرح می‌گردد. بنابراین با توجه به اهمیت این موضوع در هنر و معماری ایران، مساله پژوهش بدین شکل مطرح می‌شود: چه ویژگی‌هایی در شیوه بازنمایی نقوش گچ‌بری‌های عصر ساسانی و سلجوقی در منطقه خراسان با تاکید بر بناهای بندیان درگز و رباط شرف وجود دارد؟ وجوه اشتراک و افتراق آنها در چیست؟ این پژوهش به روش تحلیلی-تطبیقی انجام گرفته است و نتایج آن نشان از تداوم هنر گچ‌بری ساسانی در عصر سلجوقی منطقه خراسان دارد. بسیاری از تزیینات داخلی گچ‌بری‌های بنای رباط شرف بالاخص در نقوش گیاهی و هندسی مشابه بنای بندیان درگز است که خود نشانگر پایداری این هنر در گذر بیش از پنج سده است. https://niamag.birjand.ac.ir/article_2124_54f6d570f667b70b152f7ec95012c5fb.pdf

دانشگاه بیرجند و همکاری انجمن علمی فرش ایران نگارینه هنر اسلامی 2382-9885 8 22 2022 01 21 Study of Textile Designs and Motifs in Courtier Men’s Outerwear in Zand Era in Iran بررسی طرح و نقش منسوجات در پوشش بیرونی مردانة درباریان در عصر زند 191 203 2144 10.22077/nia.2022.5022.1575 FA آمنه مافی تبار استادیار، عضو هیئت علمی گروه طراحی پارچه و لباس، دانشکده هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر، تهران Journal Article 2022 01 13 In most cases, the study of the designs and motifs of historical Iranian textiles is made possible with the examination of visual arts as the dominant mode of textiles fade away over time. The Zand era in Iran has not been sufficiently studied in terms of arts perhaps because the Zand Dynasty’s rule was short-lived and less heritage remains from the time compared with the preceding (the Safavid) and the succeeding (the Qajar) eras. The purpose of this study was to analyze the designs and motifs of textiles used in the courtier men’s outerwear during the Zand era in Iran. The study question was posed as follows: how could we recover the designs and motifs of textiles used in Zand courtier men’s outerwear with the help of figurative paintings of the Zand era and their comparison with textiles remaining from the 18th and 19th centuries? It was anticipated that following the art of the Safavid era or as an introduction to the Qajar art, the designs and motifs of the textiles could be defined in a wide range. With the help of library research, this descriptive-historical study included random sampling of seven Zand royal figurative paintings and comparison with nine pieces of textiles. In contrast with the study hypothesis, the results indicated that the courtier men in the Zand era used a combination of “Moharamat” and simple textiles in their turbans and cummerbunds. Moreover, they used simple or copying patterned textiles with vegetal motifs in their qabās, Katebis (waistcoats), and abās (cloaks). Therefore, it seems that unlike the variety of designs and motifs found in the men’s garments in the preceding and succeeding eras, they adopted a more limited mode to which they adhered. در بسیاری موارد، بررسی طرح و نقش پارچه‌های تاریخی ایران با نظر به هنرهای تجسمی امکان‌پذیر خواهد بود چراکه بیشتر منسوجاتُ در مرور ایام از میان رفته‌اند. عصر زندیه شاید به دلیل بازة حکمرانی کوتاه، کمتر از حیث هنری مورد توجه بوده است. البته میراث این دوره نیز در قیاس ادوار پیشین (صفوی) و پسین (قاجار) محدود است. هدف این مقاله، بررسی طرح و نقش منسوجات در پوشش مردانة درباریان عصر زندیه است. پرسش آن است که چگونه می‌توان با نظر به شمایل‌نگاری عصر زند و مقایسة آن با نمونه‌های منسوجات سده‌های دوازدهم و سیزدهم/ هجدهم و نوزدهم، طرح و نقش پارچه‌های لباس بیرونی مردانة درباریان آن دوره را بازیابی نمود؟ پیش‌بینی می‌شد به تبعیت از عصر صفوی یا به عنوان مقدمه‌ای بر هنر قاجار، طرح و نقش منسوجات مزبور در طیف وسیعی قابل تعریف باشد. نمونه‌گیری این مقاله، به صورت احتمالی ساده ازمیان شمایل‌نگاری‌های درباری دورة زندیه با گزینش هفت تصویر انجام شد که به شیوة تحلیلی ـ تاریخی با نه قطعه پارچه تطبیق یافت. شیوة جمع‌آوری اطلاعات برپایة اطلاعات کتابخانه‌ای قرار گرفت. نتایج مشخص کرد: مردان درباری در عصر زندیه در تهیة دستار و شال کمر به‌عنوان متعلقات لباس و اجزای به ظاهر کوچک اما هویت‌ساز و نمادین پوشاک از ترکیب پارچة محرمات و ساده بهره می‌بردند. برای تن‌پوش بیرونی یعنی قبا، کاتبی و عبا/ ردا از پارچه‌های ساده یا طرح‌دار واگیره‌ای با نقش گیاهی استفاده می‌کردند. درمجموع، برخلاف تنوع بیشتر طرح و نقش در پوشش مردانة اعصار قبل و بعد، ایشان به روشمندی محدودتری پایبند بودند. https://niamag.birjand.ac.ir/article_2144_cdd52c2eb3f23fcd7c50bdb941d3930d.pdf

دانشگاه بیرجند و همکاری انجمن علمی فرش ایران نگارینه هنر اسلامی 2382-9885 8 22 2022 01 21 A comparative study of Qashqai and Shahsavan horse covers تطبیق مولفه های فنی و زیبایی شناختی در جل اسب قشقایی و شاهسون 204 222 2118 10.22077/nia.2022.4492.1499 FA محمد افروغ گروه آموزشی فرش، دانشکده هنر، دانشگاه اراک، اراک، ایران Journal Article 2021 10 02 This article has a less theoretical aspect, so it has been written with a field view and relying on searching on reputable sites and galleries. horse cover, is one of the most practical nomadic weavings that has not been researched yet. horses cover athough they have been practical, but patterning and creating a variety of geometric and abstract patterns derived from nature and the environment around the weaver and dye them using natural dyes, reveals the aesthetic dimension of these weaves more than the past. the qashqai and Shahsavan tribes are two tribes that weave designed of horse covers, have a high reputation. in this article, it is tried to be paid introduce, analyze and document the technological and aesthetic dimensions with a comparative approach and selection of significant examples horse covers these nomads. some of the findings are as follows: weaving techniques in qashqai horse of covers are more diverse and more than shahsavan horse of covers.in weaving qashqai horse covers is used to the following techniques: pichbafi(souzani), ghalibori(torkamman naghsh), jajimbafi(oyyibafi) and combination of these techniques. but in weaving shahsavan horse covers is used to pichbafi of technique which is called Sumak and in some cases, kilim weaving. there is also more variety in design in shahsavan horse covers. in the use of colors, weavers of the two tribes have often used the same colors. while shahsavan horse covers is large and rectangular, but qashqai horse covers are small and usually square. this article is a qualitative and basic research and the research method is descriptive-analytical. the method of data collection is simultaneously library and search of reputable sites and galleries. جل‌ اسب، یکی از انواع مهم دست‌بافته‌های عشایری است که در گذشته و به‌واسطه نوع زندگی عشایر، کاربرد قابل توجهی داشته است، لیک در اثر تغییر شیوه زندگی، این بافته با دارا بودن بُعد هنری، صرفاً به یک اثر با قابلیت‌های هنری بومی و تزئینی در جهت کاربرد در زندگی معاصر، مورد توجه قرار گرفت. نقش‌پردازی و آفرینش انواع نقوش هندسی و انتزاعی برگرفته از طبیعت و محیط پیرامون بافنده و رنگین نمودن آ‌ن‌ها با استفاده از رنگ‌های طبیعی، وجه زیباشناختی این بافته‌ها را امروزه بیش از پیش عیان می‌سازد. عشایر قشقایی و شاهسون، دو نمونه از ایل‌هایی هستند که در بافت جل‌های نقش و نگارین، از شهرت بالایی برخوردارند. در این مقاله سعی بر آن است تا با رویکردی تطبیقی و انتخاب نمونه‌هایی شاخص هنری، به معرفی، تحلیل و مستندنگاری ابعاد فن‌شناختی و زیباشناختی جل‌های این دو ایل پرداخته شود. بدین روی، پرسش اصلی این است که مؤلفه‌های فن‌شناختی(فنون بافت) و زیباشناختی(نقوش و رنگ‌ها) و اشتراکات و افتراقات در جل‌های قشقایی و شاهسون کدام است؟ این مقاله از نوع پژوهش کیفی و روش تحقیق از نوع توصیفی - تحلیلی است. شیوه گردآوری داده‌ها توأمان کتابخانه‌ای و جستجو در سایت‌ها و مجموعه‌های معتبر است. برخی از یافته‌ها چنین است: فنون بافت در جل‌های قشقایی نسبت به جل‌های شاهسون متنوع‌تر و بیش‌تر است. در بافت جل قشقایی از فنون پیچ‌بافی(سوزنی)، قالی‌بری(ترکمن نقش)، جاجیم‌بافی(اُیی‌بافی) و تلفیقی از این‌ فنون، استفاده می‌شود اما در بافت جل شاهسون از فن پیچ‌بافی یا در اصطلاح سوماک و در برخی موارد نادر هم گلیم‌بافی بهره برده می‌شود. هم‌چنین تنوع در نقش‌پردازی در جل‌های شاهسون بیش‌تر است. در کاربرد رنگ‌ها، بافندگان دو ایل غالباً از رنگ‌های یکسانی بهره برده‌اند. جل‌های شاهسون بزرگ‌پارچه و مستطیل شکل بوده اما جل‌های قشقایی کوچک‌پارچه و غالباً مربع شکل هستند. https://niamag.birjand.ac.ir/article_2118_77ad9d7658a4f03b4e47f5c419ace792.pdf