دانشگاه بیرجند و همکاری انجمن علمی فرش ایران نگارینه هنر اسلامی 2382-9885 7 20 2021 02 19 Study of design and role in unknown Safavid Brocades of Isfahan Museum of Decorative Arts, in comparison with other designs of works of art of this period مطالعه طرح و نقش در زربفت‌های ناشناخته صفوی موزه هنرهای تزیینی اصفهان، در مقایسه با نقوش دیگر آثار هنری این دوره 5 21 1622 10.22077/nia.2021.3999.1406 FA عباسعلی احمدی استادیار باستان شناسی دانشگاه شهرکرد آدرس: شهرکرد، بلوار رهبر، دانشگاه شهرکرد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه باستان شناسی Journal Article 2020 12 23 In this study, 116 pieces of Safavid Brocade of Isfahan Museum of Decorative Arts, including 93 small pieces with unknown use and 23 pieces containing uses such as Brocade fabric, hats, money bags, shirts, halves and curtains, to The purpose of recognizing the decorative patterns governing their decoration has been studied. It also tries to answer these questions, what are the types of motifs and the predominant motifs used in these fabrics and to what extent with the decorative motifs of other art media? Has this era been relevant? Due to the multiplicity of parts of this unique collection and the lack of knowledge in scientific societies, it is necessary to conduct the present research, which has been done by descriptive-analytical method with a comparative approach. Based on the main results of this research, the design and motifs of the carvings studied in categories such as boteh jegheh, frames, moharamat, afshan, duplicate and single flowers, flowers and chickens, human, geometric and An inscription (linear) is placed. Among these, plant motifs and designs show the most and geometric and to some extent human motifs and designs show the least amount of application. Patterns studied from the perspective of design style and artistic style with examples used in other artistic media of this era such as metalwork, leather, pottery, tiling, carpet weaving, other textiles, painting Paper and murals show some similarities; Accordingly, the similarities between the decorative motifs used in the various arts of this period, indicate the existence of close relationships among artists of various disciplines در این پژوهش تعداد 116 قطعه ارزشمند و ناشناخته از زربفت‌های صفوی موزه هنرهای تزیینی اصفهان شامل 93 قطعه کوچک با کاربری نامشخص و 23 قطعه در بردارنده کاربری‌هایی همچون پارچه‌ دوردوزی شده، کلاه، کیسه پول، پیراهن، نیم‌تنه و پرده، برای نخستین بار معرفی شده و طرح و نقش‌های به کار رفته در آن به منظور شناخت الگوهای تزیینی حاکم بر آن‌ها، مورد مطالعه قرار گرفته است. عمده‌ترین پرسش مطرح شده در این پژوهش آن است که نوع نقش‌مایه‌ها و نقش‌مایه‌های غالب مورد استفاده در این پارچه‌ها کدام موارد بوده و به چه میزان با نقوش تزیینی به کار رفته در دیگر آثار هنری این عصر مقایسه پذیر است؟ با توجه به تعدد قطعات این مجموعه کم نظیر و عدم شناخت آن در مجامع علمی، انجام پژوهش پیشِ رو که به روش توصیفی-تحلیلی با رویکردی تطبیقی انجام شده، ضرورت یافته است. بر اساس عمده نتایج حاصل از این تحقیق، طرح و نقش‌مایه‌های زربفت‌های مطالعه شده در دسته‌هایی همچون بته جقه، قابی، محرمات، افشان، دسته گل و تک گل تکراری، گل و مرغ، انسانی، هندسی و کتیبه‌ای(خطی) جای می‌گیرد. در این میان نقوش و طرح‌های گیاهی بیش‌ترین و نقوش و طرح‌های هندسی و تا حدودی انسانی کم‌ترین میزان کاربرد را نشان می‌دهد. نقش‌مایه‌های بررسی شده از منظر شیوه طراحی و سبک هنری با نمونه‌های به کار رفته در دیگر رسانه‌های هنری این عصر همچون فلزکاری، جلدسازی، سفال‌گری، کاشی‌کاری، فرش‌بافی، دیگر منسوجات، نگاره‌های کاغذی و دیوارنگاره‌ها، وجوه تشابهه چندی را نشان می‌دهد؛ بر این اساس تشابهات موجود در میان نقوش تزیینی مورد استفاده در هنرهای مختلف این دوره، از وجود روابط تنگاتنگ در میان هنرمندان رشته‌های گوناگون و استفاده از الگوهای تزیینی مشترک، حکایت دارد.

https://niamag.birjand.ac.ir/article_1622_5c420056f22ccefc23cd7a727b752c4d.pdf

دانشگاه بیرجند و همکاری انجمن علمی فرش ایران نگارینه هنر اسلامی 2382-9885 7 20 2021 02 19 Investigation and Identification of Kailin Motif in Safavid Carpets بررسی و شناسایی نقش‌مایه‌ی کایلین در فرش های دوره‌ی صفویه 23 41 1652 10.22077/nia.2021.3734.1365 FA وحیده حسامی مربی دانشکده هنر دانشگاه بیرجند فرنوش رحمانی دانشجو کارشناسی ارشد دانشگاه هنر اسلامی تبریز Journal Article 2020 09 19 Animal motifs are one of the most important and influential motifs that can be seen in the Iranian carpet from long ago. These motifs incorporate ancient religious and mythological concepts, expressing the geographical and natural position, place of human life and its aspirations and aspirations. Kailin is also one of the animal motifs. Although we do not have it in nature, because of its immense use in the Safavid art, it is of great importance in various areas of art, including Iran, China and East Asia. Across East Asia, Kailin is one of four noble animals that comes with dragons, phoenix and turtles and is made up of dragon’s head, deer or cattle’s body and lion’s tail. The numerous applications of this motif in Safavid carpets have prompted the writers not only to introduce the role of Kailin and its implications but also to answer the question of what is the role of this motif in the carpets of this period and what types and classifications can be offered. So understanding the meaning of this motif and how it is drawn can help us to understand the cause of its use. Using a descriptive and analytical approach and gathering the theoretical foundations from the documentary research, this paper concluded that Kailin is a symbol of the good and that it has been used extensively with itself or other animals and sometimes alone. It is also the most used motif in the carpet text of this period. نقوش حیوانی یکی از مهم‌ترین و اثرگذارترین نقوشی است که می‌توان آن را از دیر باز تاکنون در فرش ایران مشاهده نمود. این نقوش در برگیرنده‌ی مفاهیم دینی و اسطوره‌ای کهن، بیان کننده موقیعت جغرافیایی و طبیعی، محل زندگی بشر و آمال و آرزوهای وی بوده است.کایلین نیز یکی از نقوش حیوانی است که اگر چه ما به ازای آن در طبیعت وجود ندارد اما به دلیل کاربرد زیاد در هنر صفوی از اهمیت خاصی برخوردار است و در هنر مناطق مختلف ازجمله ایران، چین و آسیای شرقی دیده می‌شود. در سرتاسر شرق آسیا کایلین یکی از چهار حیوان نجیب است که همراه با اژدها، ققنوس و لاک پشت می‌آید و تشکیل شده از سر اژدها، بدن آهو یا گاو و دم شیر است. کاربرد بی‌شمار این نقش در فرش‌های صفویه نویسندگان را برآن داشت تا ضمن معرفی نقش مایه‌ی کایلین و مفاهیم آن به این پرسش پاسخ می دهد که جایگاه بصری این نقش در فرش های این دوره چیست و چه انواع و طبقه بندی برای آن می توان ارائه داد؟ همچنین به جهت شناخت و درک مفهوم این نقش درهنر ایران لازم است به مفاهیم نمادین آن در هنر چین توجه کنیم و یا به بررسی بخش های مختلف این حیوان ترکیبی و نحوه ترسیم آن بپردازیم تا بتواند ما را در جهت شناخت علت کاربرد آن یاری نماید. این مقاله با روش توصیفی و تحلیلی و گردآوری مبانی نظری حاصل از پژوهش های اسنادی صورت گرفته است و براساس بررسی کلیه فرش های موجود در منابع این نقش در 13 تخته فرش به کار رفته که دارای تنوع رنگ، فرم و طراحی است. از نظر فرمی به صورت منفرد و یا گرفت و گیر با شیر، اژدها وگاو ترسیم شده است که بیشترین حضور در درگیری با نقش شیر است. کایلین در فرهنگ ایران نماد خیر است و با توجه به شرایط و جایگاه قرارگیری نماد و مفهوم آن می تواند جایگزینی برای نقش گاو یا اژدها در صحنه های گرفت و گیر با شیر باشد.

https://niamag.birjand.ac.ir/article_1652_e32166df80e6b51ec5e1fe01f980d1c8.pdf

دانشگاه بیرجند و همکاری انجمن علمی فرش ایران نگارینه هنر اسلامی 2382-9885 7 20 2021 02 19 Investigation and analysis of archetypes in the myth of Shamaran From the Mokrian region based on Jung's views بررسی و تحلیل کهن‌الگوها در اسطوره شاماران از منطقه موکریان بر اساس آرای یونگ 43 56 1658 10.22077/nia.2021.3755.1366 FA علیرضا عزیزی یوسفکند هنرهای اسلامی - دانشکده هنرهای صناعی - دانشگاه هنر اسلامی تبریز بهمن نامور مطلق دانشیار دانشگاه شهید بهشتی Journal Article 2020 09 25 In Jungian analytical psychology, archetype refers to those forms of perception that have been inherited by a group from the distant past. According to Jung, archetypes are in the collective subconscious, and one way to identify and analyze them is to refer to one's art, myths, religion, or dreams. The myth and legend of Shamaran (half human-half snake) is one of the types of oral literature heritage of Mokrian region in Kurdistan, which contains a large number of archetypes of this region. This research tries to identify and analyze these archetypes based on Jung's views and theories. In the present study, important archetypes such as "exemplary mother, wise old man, rebirth, anima and animus" in the story of Shamaran myth were identified and analyzed, and in the end it was concluded that the hero boy evolves and becomes an individual with his call and Shamaran help. And this narration originates from the collective subconscious of the people of Mokrian region, which shows the concern for the collective cognition and development of these people. The lack of study and analysis of this myth from the perspective of critics and researchers, necessitated this research. This research seeks to answer the question: which archetypes of the legend of Shamaran in this research have according to Jung's theory? This research is considered qualitative in nature and its data collection using library resources and field research through observation is an objective interview and the research method is descriptive and analytical. در روان‌شناسی تحلیلی یونگ، کهن‌الگو به آن دسته از اشکال ادراک و دریافت گفته می‌شود که از گذشته‌های بسیار دور به یک جمع به ارث رسیده باشد. به اعتقاد یونگ، کهن‌الگوها در ضمیر ناخودآگاه جمعی قرار دارند و یکی از راه‌های شناخت و تحلیل آن‌ها مراجعه به هنر، اساطیر، مذهب یا رؤیاهای فرد است. افسانه و اسطوره شاماران (نیمه انسان-نیمه مار) یکی از انواع میراث ادبیات شفاهی منطقه موکریان در کردستان است که حاوی تعداد زیادی از کهن‌الگوهای این منطقه می‌باشد. این پژوهش سعی در شناخت و تحلیل این کهن‌الگوها بر اساس آرای و نظریات یونگ دارد. در پژوهش حاضر کهن‌الگوهای مهمی همچون «مادر مثالی، پیر فرزانه، ولادت مجدد، آنیما و آنیموس» در داستان اسطوره شاماران شناسایی و مورد تحلیل قرار گرفت و در آخر نتیجه گرفته شد که پسرک قهرمان با فراخوان خود و کمک شاماران به تکامل و فردانیت می‌رسد و این روایت نشاءت گرفته از ناخودآگاه جمعی مردم منطقه موکریان است که نشان‌دهنده دغدغه شناخت و تکامل روان جمعی این مردمان است. عدم بررسی و واکاوی این اسطوره از منظر منتقدان و پژوهشگران، ضرورت انجام این پژوهش را ایجاب کرد. این پژوهش در پی پاسخ به این سؤال است که: روایت موردنظر از افسانه شاماران در این پژوهش، دارای کدام کهن‌الگوها مطابق نظریه یونگ می‌باشد؟ این پژوهش به لحاظ ماهیت، کیفی محسوب شده و گردآوری داده‌های آن با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و بررسی میدانی از طریق مشاهده، مصاحبه عینی بوده و روش پژوهش به شــیوه توصیفــی و تحلیلــی می‌باشد.

https://niamag.birjand.ac.ir/article_1658_fbedcd67472ce989485dbd34ca9d77ab.pdf

دانشگاه بیرجند و همکاری انجمن علمی فرش ایران نگارینه هنر اسلامی 2382-9885 7 20 2021 02 19 Recognizing the Pleasantness of the Image in Xowonchini at the Entrance of the Historical Houses of Dezful بازشناسی مطلوبیت تصویری خوون چینی سردر خانه های تاریخی دزفول 57 67 1663 10.22077/nia.2021.3472.1326 FA بهزاد وثیق دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول حسین ناصری کارشناسی ارشد مهندسی معماری ، دانشگاه جندی شاپور صادق بختیاری کارشناسی ارشد مهندسی معماری، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول Journal Article 2020 06 15 The historical context of Dezful includes 28 old neighborhoods and this shows it as one of the most important historical contexts of Iran. The main feature of decorations in Dezful houses is the use of a type of decoration called Xowonchini. In this research, an attempt is made to obtain the Image Pleasantness of these decorations by relying on field methods including questionnaires based on the range of experts and field perception of these decorations. The main question of the research is that according to the Gestalt rules, which of the visual components has created a visual desirability in these decorations? To investigate this issue, 16 houses have been selected as a sample. Information has been collected through library documents and archives of Dezful Handicrafts and Tourism Cultural Heritage Organization, as well as field studies and site visits. Finally, the study concluded that in the design of decorations and geometric patterns of traditional houses in Dezful, geometric balance and symmetry, the amount of overlap and similarity were the most used among other geometric patterns in Xowonchinis. بافت فرهنگی- تاریخی شهر دزفول با 28 محله شامل 12 هزار واحد مسکونی می‌باشد و یکی از قدیمی‌ترین بافت‌ها در میان شهرهای تاریخی است. ویژگی اصلی این خانه‌ها، بهره‌گیری از فناوری خوون‌چینی جهت تزئینات معماری است. در این تحقیق تلاش می‌شود تا مطلوبیت تصویری این تزئینات با تکیه بر روش‌های میدانی، شامل پرسشنامه بر اساس طیف خبرگان و برداشت میدانی این تزئینات به دست آید. سؤال اصلی تحقیق آن‌ است که بر اساس قواعد گشتالتی کدام یک از مؤلفه‌های دیداری باعث ایجاد مطلوبیت تصویری در این تزئینات بوده‌است؟ برای بررسی این موضوع از میان محله‌های مختلف بافت تاریخی، ۱۶ خانه به عنوان نمونه انتخاب شده‌است. اطلاعات از طریق اسناد و مدارک کتابخانه‌ای و آرشیو سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهر دزفول و همچنین مطالعات و بازدید‌های میدانی گردآوری شده-است. در نهایت از بررسی انجام‌گرفته، این نتیجه به دست آمد که در طرح تزئینات و نقوش هندسی خانه‌های سنتی دزفول، تعادل و تقارن هندسی، وجود فراپوشانندگی و مشابهت، بیشترین کاربرد را در میان سایر الگوهای هندسی داشته است.

https://niamag.birjand.ac.ir/article_1663_f377cc834f6344d1153a363118bcc764.pdf

دانشگاه بیرجند و همکاری انجمن علمی فرش ایران نگارینه هنر اسلامی 2382-9885 7 20 2021 02 19 Collation number four, Jim & Jam- e- Jim on elements of Al Tariagh- honored portrait in relation to new day of holy period in a New Year on the basis of decoding on Mircea Eliade thinking تطبیق عدد چهار، جم و جام جم بر عناصر نگاره باریابی التریاق مرتبط با زمان مقدس روز نو سال نو با تکیه بر رمز‌پردازی در اندیشه الیاده 69 83 1661 10.22077/nia.2021.3857.1377 FA نسرین ستاری نجف آبادی دانش آموخته کارشناسی ارشد هنر اسلامی دانشگاه هنر اصفهان Journal Article 2020 10 29 Pay attention to time as old holy case on New Years' of New Day custom as always considered in Iran's ancient culture. It seems that the results of this religious act in Islamic period can be observed in Al Tariagh- book portrait. The question is how holy time of New Years' holy day communicate with Al Tariagh- honored portrait. Librarian study first was used in this study. In this article coding language is regarded & coding language is companied with Mircea Eliade paying attention to cosmology in the life of ancient human is the goal of using coding language. This human has lived in ancient society of Iran. Holy percepts can be recognition through surveying cosmology. Then it analyzed the cases considered holy like number four , Jim, Jam- e- Jim, Jam's container and the color of it relation to holy time that stated favorable ideas. It tried to adapt those cases on pictorial elements of portrait that was the second goal of the study. So when the holy time of the New Year compared with shapes and elements of image, those shapes become saint. This holy goal contained some revitalization in ancient time that it has been the time related to the beginning of creation of everything in the word for example the creation of humans, things and concepts. On the New Day of the New Year the eternal or ancient time has been repeated and has influenced life affairs like number four, Jim, his Jam and Jam's container. These affairs had harmony with elements of portrait. پرداختن به زمان به مثابه امر مقدس کهن در آیین روز نو سال نو، همواره مورد توجه فرهنگ باستانی ایران بوده است. بازتاب تداوم این کنش تا دوران اسلامی را احتمالا می‌توان در نمونه نگاره نسخه التریاق با موضوع باریابی، مشاهده کرد. این سوال مطرح است که چگونه زمان مقدس روز نو از سال نو با نگاره باریابی نسخه التریاق ارتباط پیدا می‌کند؟ مقاله حاضر ابتدا به روش اسنادی، ضرورت توجه به زبان رمزی کیهانی در فرهنگ کهن ایران با تکیه بر اندیشه میرچا الیاده را عامل بازشناسی تقدس زمان آیینی روز نو از سال نو دانسته که هدف تحقیق است. سپس امور تقدس انگاشته؛ عدد چهار، جم، جام جم، محتوای درون جام و رنگ محتوا در ارتباط با زمان قدسی را با طرح نظراتی که همسو با دیدگاه الیاده به نظر می‌رسند، تحلیل کرده و سعی در تطبیق آن امور بر روی عناصر تصویری نگاره مزبور، داشته که هدف دیگر تحقیق است. بر این اساس در هستی‌شناسی کهن، ما‌ به ازای زمان ازلی در آیین روز نو هر سال نوی جامعه باستانی ایران، تجدید می‌شده و تمام امور زندگی مانند اشخاص، اشیاء و مفاهیم را مقدس می‌نموده است. اصرار بر لزوم تکرار آن آیین به جهت تداوم تقدس در بستر فرهنگی تا دوران اسلامی، مطرح بوده و بر موضوعات هنر نگارگری، تاثیر گذاشته که بازتاب آن را برای نمونه، می‌توان در نگاره باریابی نسخه التریاق، مشاهده کرد. بنا‌بر‌این، امور تقدس‌انگارانه؛ عدد چهار، شخصیت جم، جام او و محتوای درون جام جم در نگاره با باور کهن تجدید حیات و گشودگی آیین مزبور در زمان ازلی و تاثیر آن بر امور مرتبط با زندگی، هم‌زبانی کرده است

https://niamag.birjand.ac.ir/article_1661_f1b25a1c3ed74a61a5c36cc47aeb4538.pdf

دانشگاه بیرجند و همکاری انجمن علمی فرش ایران نگارینه هنر اسلامی 2382-9885 7 20 2021 02 19 ََA study of the form,,application and decorations of kajave in persian miniatures of the timurid and safavid periods. شناسایی فرم،کاربرد و تزئینات کجاوه در نگارگری ایرانی دوره های تیموری و صفوی 85 101 1689 10.22077/nia.2021.3787.1370 FA زینب نیک نسب دانشجوی کارشناسی ارشد نقاشی ایرانی، دانشگاه هنراسلامی تبریز، شهر تبریز، استان آذربایجان شرقی آرزو پایدارفرد استادیار دانشگاه بیرجند، شهربیرجند، استان خراسان جنوبی. Journal Article 2020 10 11 Persian miniature is a useful source for understanding the tools and practical means of people's lives in the past history of Iran, where it is a means of transportation and can be seen in some Persian miniatures of the Timurid and Safavid periods. The problem of the present article is what is the shape, application and decorations of Kajave in the miniatures of the Timurid and Safavid periods according to the story of Persian miniatures? Due to the fact that Kajave has been a common means of transportation in the past, it has also been depicted in Persian miniatures of the Timurid and Safavid periods.Due to the scarcity of research in this field, the purpose of this study is to obtain comprehensive information about the different forms of curves and their applications. The main question of the article is as follow: What form does Kajave have in the Persian paintings of the Timurid, and Safavid periods and What motifs are the various corners in the paintings decorated with? The research method in the present article is descriptive and analytical and the process of data collection is library. The method of the information analysis is qualitative. In this article, the form and application of Kajave and their motifs, and decorations are discussed in 13 samples of Timurid and Safavid period paintings. The results show that Kajave is painted in both martial and festive images and in martial paintings it is often closed on the back of an elephant without a roof and has khatai, geometric, and animal motifs, still festive images it is painted on the back of a camel with a ceiling. It is often decorated with Khatai, geometric and Islamic motifs. نگارگری ایرانی، منبع مفیدی برای شناخت ابزار و وسایل کاربردی زندگی مردم در اعصار تاریخ ایران است. وجود کجاوه به عنوان وسیله حمل و نقل در ایرانِ گذشته، در برخی نگاره‌های دوره تیموری و صفوی نیز مشهود است. مساله‌ی مقاله حاضر، به چگونگی شکل، کاربرد و تزیینات کجاوه در نگارگری دوره‌های تیموری و صفوی بر اساس داستان نگاره‌ها می‌پردازد. همانطور که از وسایلی همچون کجاوه و تخت‌های روان برای جابه‌جایی افراد و اشیاء درمیان اقشار جامعه استفاده می‌شده است، کاربرد و حضور دائمی این ابزار حمل و نقل در زندگی روزمره از دلایل تصویر شدن این عنصر در نگارگری ادوار مختف با موضوعات متنوع می‌باشد که در شکل‌های گوناگون و با تزئینات رایج آن دوره در نگاره‌ها مصور شده است. انواع مختلف کجاوه و اشخاصی که درون کجاوه قرار گرفته‌اند، کاربری‌های آن و نیز شیوه‌ی تصویرگری آن در نگارگری عصر تیموری و صفوی، موضوعی است که پرداختن به آن، مساله اصلی پژوهش حاضر است. باتوجه به اندک بودن پژوهش‌ها در این زمینه، هدف از انجام این پژوهش دستیابی به اطلاعات جامعی در مورد کاربرد کجاوه و فرم شناسی و نقوش و تزیینات بکاربرده شده در کجاوه‌ها در نگارگری دوره تیموری و صفوی است. بر این اساس سؤالات اصلی مقاله بدین شرح است: 1. کجاوه در نگاره‌های دوره تیموری و صفوی از چه فرم‌ها و کاربردی برخوردار بوده است؟ 2. کجاوه در نگاره‌های دوره تیموری و صفوی با چه نقوشی تزئین شده است؟ روش تحقیق در مقاله‌ی حاضر بر مبنای ماهیت توصیفی- تحلیلی و شیوه گردآوری اطلاعات، کتابخانه‌ای است. همچنین روش تجزیه و تحلیل اطلاعات نیز کیفی بوده است که با بررسی فرم و کاربرد کجاوه و نیز نقوش و تزئینات آن‌ها در 13 نمونه نگاره دوره تیموری و صفوی که در قالب 5 نمونه نگاره با ماهیت رزمی و 8 نمونه نگاره با موضوع بزمی است به تحلیل، جمع بندی در قالب جداول و ارائه نتیجه‌گیری می‌پردازد نتایج تحقیق نشان می‌دهد که هم در نگاره‌هایی که ماهیت رزمی دارند و هم نگاره‌های بزمی مربوط به دو دوره تیموری و صفوی، تصویر کجاوه مشهود بود. این تصویر در نگاره‌های رزمی غالباً بسته شده بر پشت فیل و بدون سقف و دارای نقوش ختایی، هندسی و جانوری بوده اما درنگاره‌های بزمی بر پشت شتر و دارای سقف، ترسیم شده که بیشتر با تزئینات ختایی، هندسی و اسلیمی مزین شده است. کجاوه در نگاره‌های دوره تیموری ساده‌تر و به صورت سه ضلعی است اما در نگاره‌های دوره صفوی در فرم‌های چندضلعی و پرآرایه‌تر می‌باشد.

https://niamag.birjand.ac.ir/article_1689_19e0c2a84d8144e8c479b9547b86f576.pdf

دانشگاه بیرجند و همکاری انجمن علمی فرش ایران نگارینه هنر اسلامی 2382-9885 7 20 2021 02 19 Comparative study of the carving doors of the Afoshteh Mosque in Natanz with similar works from the Timurid dynasty مطالعه تطبیقی درهای منبت مسجد افوشته نطنز با آثار مشابه دوره تیموری 103 115 1750 10.22077/nia.2021.3499.1334 FA حوریه آذری کارشناس ارشد صنایع دستی، دانشکده صنایع دستی، دانشگاه هنر اصفهان فرهاد خسروی بیژائم عضو هیات علمی دانشگاه هنر اصفهان قباد کیانمهر دکترای پژوهش هنر، دانشیار گروه صنایع دستی، دانشگاه هنر اصفهان بهاره تقوی نژاد عضو هیات علمی دانشگاه هنر اصفهان Journal Article 2020 06 28 The Timurid period can be considered one of the brilliant periods of Iranian wooden arts. This period, in addition to continuing the path of previous periods, is distinguished from previous periods by the innovations in the works. Among the works of this period, we can mention the exquisite doors of Afoshteh Mosque, which are considered to be among the most prolific Islamic doors. In addition to their high artistic value, these doors are also of great thematic and social value due to the inscriptions that are associated with the religion of the people. The main purpose of the present study is to achieve the principles of design and the motifs of the inlaid doors of the Afoshteh Mosque with other typical examples of the Timurid period. The research method is descriptive, analytical and comparative in terms of method. According to the library and field studies conducted by the authors, it was concluded that the doors of the Afoshteh Mosque are very similar with the common pattern of Timurid carving doors and in terms of composition all these works are almost the same and have common features. All the doors are double-leafed, each of which is divided into three parts. The motifs used on them in many ways include: plant motifs, written motifs and geometric motifs. Also, based on the thematic study of the inscriptions, it can be seen that the Timurid period inscriptions mostly include: poems, the name of the founder and builder, the date of construction, the names of God, the name of Prophet Mohammad and the name of Imam Ali. The use of these poems and religious names reflects the religious beliefs of the founders of the works, in which Shiite tendencies are clearly seen. دوره‌ تیموری را می‌توان یکی از دوره‌های درخشان هنرهای چوبی ایران به شمار آورد. این دوره علاوه بر اینکه ادامه دهنده‌ راه دوره‌های قبلی است، به واسطه‌ نوآوری‌های موجود در آثار، از دوره‌های قبل متمایز می‌شود. از جمله آثار این دوره می‌توان به درهای نفیس مسجد افوشته اشاره کرد که جزء پرکارترین درهای اسلامی محسوب می‌شوند. این درها علاوه بر ارزش هنری بالا، به دلیل وجود کتیبه‌هایی که با دین و مذهب مردم گره خورده، از ارزش مضمونی و اجتماعی بالایی نیز برخوردارند. هدف اصلی پژوهش حاضر، تطبیق اصول طرح و نقش درهای منبت مسجد افوشته با سایر نمونه‌های شاخص دوره‌ تیموری است. روش پژوهش از نظر روش، توصیفی، تحلیلی و تطبیقی است. با توجه به مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی صورت گرفته توسط نگارندگان، این نتایج حاصل شد که درهای مسجد افوشته به میزان بسیار زیادی با الگوی رایج درهای منبت تیموری همخوانی دارد و از لحاظ ترکیب بندی تمامی این آثار تقریباً یکسان و دارای ویژگی‌های مشترکی هستند. همگی درها دولنگه‌ای هستند که هر لنگه به سه تنکه تقسیم شده‌است. نقوش استفاده شده بر روی آنها به ترتیب فراوانی شامل: نقوش گیاهی، نقوش نوشتاری و هندسی است. همچنین، بر اساس مطالعه‌ مضمونی کتیبه‌ها می‌توان دریافت که کتیبه‌های دوره‌ تیموری بیشتر شامل: اشعار، نام بانی و سازنده، تاریخ ساخت، اسامی خداوند، نام حضرت محمد (ص) و نام حضرت علی (ع) است. کاربرد این اشعار و اسامی مذهبی نشان دهنده اعتقادات مذهبی بانیان آثار است که تمایلات شیعی در آن به وضوح دیده می‌شود.

https://niamag.birjand.ac.ir/article_1750_66f260425ff95fd7b79a94a078eafc1f.pdf

دانشگاه بیرجند و همکاری انجمن علمی فرش ایران نگارینه هنر اسلامی 2382-9885 7 20 2021 02 19 Analysis of Damages Related to Bakhtiari Nomadic Textiles in Contemporary Lifestyle Based on Pierre Bourdieu's Opinions واکاوی آسیب های مرتبط با دست‌بافته‌های عشایر بختیاری در سبک زندگی معاصر با تکیه بر آرای پیر بوردیو 117 136 1647 10.22077/nia.2021.3703.1361 FA ندا کیانی اجگردی دانشجوی دکتری رشته پژوهش هنر،دانشکده پژوهش های عالی هنر و کارآفرینی، دانشگاه هنر اصفهان.اصفهان ایمان زکریایی کرمانی استادیار گروه فرش، دانشکده صنایع‌دستی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان ثریا معمار دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان. Journal Article 2020 09 09 Applied handicrafts have always been one of the most important products of Bakhtiari tribes in Iran. The nomadic artifacts are regarded as the indigenous ethnic art, which is also important from the perspective of humanities and social sciences as a historical document and a different kind of art. Due to the current changes in nomadic lifestyle, which are mainly occurred due to cultural and social developments and the gap between tradition and modernity, reducing the scope of production and forgetting a large part of the textiles has become inevitable. Therefore, this paper, with the aim of pathology of functional handicrafts of Bakhtiari tribes, seeks to answer the main question: what are the imposed damages and obstacles to life and consumption of Bakhtiari handicrafts in today's lifestyle? The research methodology is descriptive-analytical and the authors benefited from the ethnographic research studies. Its approach is the sociology of art, emphasizing Pierre Bourdieu's theory of consumption and lifestyle, and in this regard, the authors used the theory of "field" and its related components. Data analysis was performed based on content analysis, and the model presentation was performed based on the conducted pathology. Non-probability sampling was performed with the participation of 34 manufacturers, suppliers, consumers and experts, and the information was collected by documentary and field methods. As a result, injuries are directly related to two areas of application and aesthetics (artistic taste), which is influenced by the character of individuals as actors in the field of weaving; as Bourdieu considers the culture of consumption to be rooted in the character and taste of each individual. Indeed, considering the role of cultural capital in lifestyle, in the case of practical handicrafts of Bakhtiari nomads, two groups of pure and dependent activists can be distinguished, which itself needs a third group in order to combine the characteristics of these two groups to be revived the glorious power of nomadic artifacts. Because the third pole from the perspective of cultural capital emphasizes the textures and due to their non-compliance with the criteria of acceptance in target markets and their aesthetic aspects with the tastes of today's world; it was looking for new ideas to achieve both artistic and consumption outcomes. دست‌بافته‌های کاربردی همواره یکی از تولیدات مهم و موردنیاز عشایر بختیاری بوده است. هنری قومی که در عرصه علوم انسانی و اجتماعی نیز به‌عنوان سند تاریخی و یک‌ گونه‌ی متفاوت از حوزه هنر دارای اهمیت است. با توجه به تغییرات کنونی سبک زندگی که عمدتاً مطابق با تحولات فرهنگی و اجتماعی و فاصله میان سنت و تجدد بوده، کاهش دامنه‌ی تولید و فراموش‌شدن بخش عظیمی از ‌بافته‌ها اجتناب‌ناپذیر شده است. ازاین‌رو مقاله حاضر باهدف آسیب‌شناسی دست‌بافته‌های کاربردی عشایر بختیاری، در پی پاسخگویی به این سؤال اصلی که آسیب‌ها و موانع حیات و مصرف دست‌بافته‌های بختیاری در سبک زندگی امروزی کدام اند؟ بوده است. روش پژوهش در این مقاله توصیفی- تحلیلی و از نوع مطالعات مردم‌نگاری بوده و از لحاظ ماهیت کیفی است. رویکرد آن جامعه‌شناسی هنر با تأکید بر نظریه‌ی پیر بوردیو در خصوص مصرف و سبک زندگی است و در این راستا از نظریه "میدان" و مؤلفه‌های مرتبط با آن بهره برده است. تحلیل داده‌ها بر پایه‌ی تحلیل مضمون و ارائه‌ی الگو بر پایه‌ی آسیب‌شناسی انجام گرفته است. نمونه‌گیری به‌صورت غیر احتمالی و بر پایه‌ی اشباع اطلاعاتی با مشارکت 34 نفر از تولیدکنندگان، عرضه‌کنندگان، مصرف‌کنندگان و صاحب‌نظران صورت گرفته و اطلاعات به دو روش اسنادی و میدانی جمع‌آوری‌ شده است. حاصل آنکه آسیب‌ها با دو حوزه‌ی کاربرد و زیبایی‌شناسی (ذائقه هنری) در ارتباط مستقیم‌اند که متأثر از منش افراد در حکم کنشگران میدان بافته‌ها می‌باشد؛ همان‌گونه که بوردیو نیز فرهنگ مصرف را ریشه در منش و ذائقه هر فرد می‌داند. به‌واقع با در نظر گرفتن نقش سرمایه فرهنگی در سبک زندگی، در میدان دست‌بافته‌های کاربردی عشایر بختیاری در قامت سرمایه‌ی فرهنگی عینی شده، دو گروه کنشگران ناب و وابسته قابل‌تشخیص است که خود نیاز به یک گروه سوم در راستای تلفیق خصوصیات دو گروه مذکور و به دست آوردن میدان قدرت را نشان می‌دهد؛ چراکه قطب سوم از منظر سرمایه فرهنگی بر دست‌بافته‌ها تأکید دارد و با توجه به عدم تطابق کاربردی آن‌ها با معیارهای پذیرش در بازارهای هدف و وجوه زیبایی‌شناسی‌شان با سلیقه و پسند دنیای امروزی؛ در پی ورود ایده‌های جدید بوده تا توأمان جایگاه هنری و مصرفی را به دست آورد.

https://niamag.birjand.ac.ir/article_1647_3fec8819cf229d70f1a8f046eafed55a.pdf

دانشگاه بیرجند و همکاری انجمن علمی فرش ایران نگارینه هنر اسلامی 2382-9885 7 20 2021 02 19 The Conceptual Relationship Needlework Traditional Art on the Clothing of Sufis of Fotovvat and Sacred Words, Names, and Numbers رابطه معنایی هنر سنتی سوزنکاری در پوشش صوفیان اهل فتوت با اذکار و اعداد مقدس 137 150 1753 10.22077/nia.2021.4131.1429 FA معصومه طوسی هیأت علمی دانشگاه سمنان. مربی انسیه باستانی فارغ التحصیل کارشناسی طراحی پارچه دانشگاه سمنان. Journal Article 2021 02 06 The traditional art of needlework on Sufis’ clothes which was performed with stitches and patches could create new meanings in the type of clothing through variations in techniques and patterns. Fotovvat-naameh, which is a literary genre that addresses the manifestations of the Divine in different arts and crafts, provides a good medium for the interaction of artistic and mystic meanings. Historically there has been a close relationship between the followers of Fotovvat and Sufism. The present study investigates the patterns of needlework on Sufis’ clothes and their relationship to the artist’s beliefs as represented in Fotovvat-naamehs. Two questions will be addressed in the study: 1) What underlies the conceptual relationship between needlework patterns and Divine names as well as sacred numbers on Sufis’ clothes in the ethos of Fotovvat? 2) What is the method of needlework used on Sufis’ clothes? According to our findings, the needlework on Sufis’ clothes was created using geometric stitches called dervish-work and these clothes were known as Hezaarmikhi, Ghoreyshi, Taj-gharjagh, and Taj-e Hezaarmikhi. Hezaartoo stitches were used in Ghoreyshi, patchwork was used in Khergheh-ye Moragha’eh and Na’leins, and thick stitches as well as drawn thread were used in Maftooli Khergheh. In Khaksariyeh and Faghriyeh, two major treatises on Fotovvat, it is stated that needlework with patches and stitches on all types of clothing, along with religious rituals in the form of question and answers, is based on the ethical and mystic concepts derived from Islamic principles and the Quran. Needlework artisans were mystics who contemplated into the Divine realm and, by using geometric stitches and square patches, expressed God's remembrance through Elm-e Horoof [=Knowledge of Letters] and sacred numbers. Thus, they not only demonstrate their beliefs but also represent it as a kind of movement towards perfection. This study uses a qualitative approach along with description, observation, and library research. هنرسنتی سوزنکاری بر روی پوشش اهل تصوف با وصله و بخیه همراه بوده است و با تغییر تکنیک و نقش، معانی متفاوتی در نوع پوشش ایجاد کرده است. در هنر سنتی هیچ چیزی از معنا تهی نیست. در این میان، بهترین بستر برای تعامل معانی هنر و عرفان، فتوت نامه‌ها بودند و ارتباط نزدیکی بین اهل فتوت و تصوف، برقرار بوده است. هدف پژوهش، ارتباط معنایی هنر سوزنکاری با مسائل فکری و اعتقادی هنرمند در فتوت-نامه‌ها و شناخت نوع سوزنکاری بر جامه‌های اهل تصوف است. سوالات عبارتند از: 1- ارتباط معنایی مابین سوزنکاریها و اسماء الهی و اعداد مقدس بر جامه اهل تصوف در آیین فتوت چیست؟2- طریقه سوزنکاریها، در نوع پوشش‌های اهل تصوف چیست؟ نتایج نشانگر4 نوع از سوزنکاری بر پوشش اهل تصوف می‌باشد. جامه هزارمیخی، تاج غرجق و هزار‌میخی دارای بخیه‌هایی به شکل هندسی و به نام درویش‌دوزی بوده است، بخیه‌های هزارتو در جامه‌ی قریشی، اتصال وصله و پاره در خرقه مرقعه و نعلین و بخیه‌های ضخیم و کشش نخ در خرقه‌ی مفتولی کاربرد داشته است. در رساله خاکساریه و فقریه، که میراث‌دار اهل فتوت‌اند، حرفه سوزنکاری با وصله و بخیه‌ در هر پوشش، همراه با آداب مذهبی به شیوه پرسش و پاسخ، با مفاهیم اخلاقی و عرفانی آمیخته است و بر پایه اسلام و قرآن می-باشد. سوزندوزان، عارفانی هستند که با شهود به رموز و اسماء الهی، از طریق علم حروفیه و شمارش اعداد مقدس، با تکرار در بخیه زدن به صورت اشکال هندسی و وصله‌های چهار گوش، به بیان ذکر پرداخته‌اند و نه تنها اعتقادات خود را در کارشان نشان می‌دهند بلکه آن را نوعی سلوک و طریقتی جهت نزدیک شدن به کمال می‌دانند. در این پژوهش موضوع به روش کیفی، با توصیف داده‌ها و شیوه مشاهده و مطالعه منابع کتابخانه‌ای انجام شده است.

https://niamag.birjand.ac.ir/article_1753_65e86a25cb130263d3d17f411af348f7.pdf

دانشگاه بیرجند و همکاری انجمن علمی فرش ایران نگارینه هنر اسلامی 2382-9885 7 20 2021 02 19 A comparative study of the relationship between text and image In the picture of the Ascension of the Holy Prophet from Tahmasebi's Khamseh and Jami's Haft Awrang. مطالعه‌ی تطبیقی رابطه‌ی متن و تصویر در نگاره معراج حضرت رسول(ص) از خمسه طهماسبی و هفت‌اورنگ جامی 151 168 1746 10.22077/nia.2021.3911.1385 FA سیدرضا حسینی گروه نقاشی، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران. سامان فرزین استادیار و عضو هیات علمی گروه باستان شناسی دانشگاه بیرجند محمد امین حاجی زاده عضو هیات علمی Journal Article 2020 11 19 Written works left by their predecessors constitute the civilizational, intellectual and cultural heritage of a nation. Meanwhile, language and literature are also an important part of the written heritage that transmits the thought and art of the past to contemporaries. This literature has been manifested in many periods of narrative mode in the form of drawing and visual expression. This practice not only informs us of the richness of the literature of each period, but also the images formed on the basis of the same literature inform us of the community, mystical, philosophical, religious and even political views of that valley period. Accordingly, this study seeks to answer these questions in a descriptive-analytical manner and with a comparative approach with a descriptive-analytical approach in order to apply the relationship between text and image and to analyze the differences and commonalities of the image of the Ascension of the Holy Prophet (PBUH) in two illustrated versions A: What methods and qualities have the painters used for the fidelity of the text and image in the illustration of the painting of the Ascension of the Holy Prophet (PBUH) in two versions, Tahmasebi's Khamseh and Jami's Haft Awrang? B: What are the commonalities and differences between the picture of the Ascension of the Holy Prophet (PBUH) in the two versions of Tahmasebi's Khamseh and Jami's Haft Awrang? The present research has been done in a descriptive-analytical manner with a comparative approach and its data has been collected by searching library resources and observing the works. The statistical population includes a duplicate of the scene of the Ascension of the Holy Prophet (PBUH) from Tahmasebi's Khamseh and the Jami's Haft Awrang, which has been analyzed and applied qualitatively and through deductive reasoning. In the study, the visual features, such as design, color and structure, the details and elements and phenomena in the image and the type of staging, and the general space of the painting have been considered. Although the results show a high degree of effort of court commissioners and painters to be loyal to the poets' poems, but in some details and scenes, interventions and changes and transformations can be seen, which are mainly rooted in the creative efforts of artists and following the style of painting. The rule of the rulers goes back to the luxurious, ornate and eye-catching atmospheres. آثار مکتوب به‌جامانده از پیشینیان، میراث تمدنی، فکری و فرهنگی یک قوم را تشکیل می‌دهد. در این میان، زبان و ادبیات نیز بخش مهمی از میراث مکتوب است که اندیشه و هنر گذشتگان را به معاصران انتقال می‌دهد. این ادبیات در دوره‌های متمادی از حالت روایی به‌صورت نگاره و بیان تصویری تجلی‌یافته است. این عملکرد نه‌تنها ما را از غنای ادبیات هر دوره مطلع می‌سازد بلکه نگاره‌هایی که بر اساس همین ادبیات نیز شکل‌گرفته است ما را با اجتماع، نگاه عرفانی، فلسفی، مذهبی و حتی سیاسی آن دوره در یک قاب آگاه می‌سازد. بر این اساس، این پژوهش با هدف تطبیق رابطه‌ی متن و تصویر، واکاوی وجوه افتراق و اشتراک و نیز روش‌ها و کیفیات موردتوجه هنرمندان برای وفاداری متن و تصویر در نگاره معراج حضرت رسول(ص) در دو نسخه‌ی مصور شده خمسه طهماسبی و هفت‌اورنگ جامی، در پی پاسخ به این سؤالات است: 1- نگارگران از چه روش‌ها و کیفیاتی برای وفاداری متن و تصویر در مصورسازی نگاره‌ی معراج حضرت رسول(ص) در دو نسخه خمسه طهماسبی و هفت‌اورنگ جامی بهره گرفته‌اند؟ 2- از میان دو نگاره کدام یک میزان بیشتری از تناسب با متن حکایت مرجع را بازتاب می‌دهد؟ 3- نگاره‌ی معراج حضرت رسول(ص) در دو نسخه خمسه طهماسبی و هفت‌اورنگ جامی دارای چه وجوه اشتراک و افتراقی است؟ پژوهش پیش رو به شیوه توصیفی- تحلیلی با رویکرد تطبیقی انجام‌شده و داده‌های آن با جست‌وجو در منابع کتابخانه‌ای و مشاهده‌ی آثار، جمع‌آوری‌شده است. جامعه پژوهش شامل دونگاره صحنه‌ی معراج حضرت رسول(ص) از خمسه طهماسبی و هفت‌اورنگ جامی می‌باشد؛ که به روش کیفی و از طریق استدلال قیاسی مورد تحلیل و تطبیق قرارگرفته است. در بررسی انجام‌شده به ویژگی‌های تصویری، مانند طراحی و رنگ و ساختار، به جزییات و عناصر و پدیده‌های موجود در تصویر و نوع صحنه‌پردازی و به فضای کلی نگاره توجه شده است. نتایج حاصل‌شده هرچند گویای درجه بالایی از تلاش سفارش‌دهندگان درباری و نگارگران برای وفاداری به سروده‌های شاعران است؛ اما در پاره‌ای از جزییات و صحنه‌پردازی‌ها، دخالت‌ها و تغییر و تبدیل‌هایی قابل‌مشاهده است که ریشه عمده‌ی آن به تلاش خلاقانه هنرمندان و پیروی از میثاق‌های سبک نگارگری صفوی و گرایش شاهانه حاکمان به فضاسازی‌های مجلل و پر زینت و چشم‌نواز بازمی‌گردد. در هر دو نگاره انطباق تصویر و متن موردتوجه نگارگر بوده اما نگاره خمسه نظامی با توجه به نمایش بیشتر جزئیات و فضاپردازی واقع‌گرایانه‌تر، از انطباق کامل‌تری با اشعار و واقعه معراج برخوردار است.

https://niamag.birjand.ac.ir/article_1746_af5ee4c6a73bafa995266986a4b9ab43.pdf

دانشگاه بیرجند و همکاری انجمن علمی فرش ایران نگارینه هنر اسلامی 2382-9885 7 20 2021 02 19 Analysis of Form and Decoration of the Safavid Hookah Bases تحلیل ریخت و تزیین در کوزه قلیان‌های عصر صفوی 169 187 1749 10.22077/nia.2021.3493.1332 FA سید هاشم حسینی گروه پژوهش هنر، دانشکره هنر، دانشگاه نیشابور، نیشابور، ایران منصوره چابک سوار کروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه نیشابور، نیشابور، ایران Journal Article 2020 06 25 Abstract: With the invention of hookah, under the influence of the Iranian art, which were getting adorned the practical and everyday objects, the hookahs were also gotten to be decorated. Among the various components of the hookah, the base is of particular importance, as the type of hookah is determined by its base. Thus, it was important that the base of hookah to be designed, made, and decorated in such a way to accomplish both the aims of practical use and aesthetic function. Since the advent of the hookah dates back to the Safavid era, there remain tremendous varieties of hookah bottles from this age that are regarded as unmatched as pottery of the period. The present study investigated and classified the shape and ornamental patterns of twenty indigenous hookah pot specimens of this period. They were then compared with some similar Chinese samples (with a different application of hookah pot) to address the possible effects of Chinese pottery art on the selected Iranian artifacts. To this end, the scope of the study concerned on recognition the different forms of Chinese pots in Safavid era, types of motifs and decorative themes on them, as well as their characteristics. The results of the research would contribute to the identification of possible sources of inspiration in shaping and selecting decorative patterns on the Safavid hookah pots. This is a descriptive-analytical research, and data were collected using the documentary and library methods. Findings suggested that Safavid hookah bases were made in various forms, often in the form of pear fruit, inspired by “candy” dishes. They mostly had vegetal, arabesque, animal (often bird) and rarely human patterns in blue decorated on a white background. Moreover, Kerman was the most important center to produce this form. پیامد اختراع قلیان در دوره صفوی، نمونه های فوق العاده‌ زیبا و متنوعی از کوزه قلیان‌ در این عهد ساخته شد که باتوجه به نمونه های برجای مانده، همچون سایر نمونه های سفالی این دوره بی بدیل هستند. تحقیق حاضر به بررسی، طبقه بندی و تحلیل فرم و نقوش تزیینی بیست نمونه شاخص از کوزه قلیان‌های صفوی پرداخته و در ادامه با مقایسه با برخی نمونه های مشابه چینی (البته با کاربرد متفاوت از کوزه قلیان)، به تاثیرات احتمالی هنر سفالگری کشور چین بر آنها می پردازد. در همین راستا پرسش کلی و محوری قابل طرح عبارت از این است که؛ انواع فرمهای کوزه قلیانهای چینی عهد صفوی و نیز انواع نقوش و مضامین تزیینی روی آنها چیست و دارای چه ویژگی‌های می باشد؟ اهمیت این پژوهش نیز در کمک نتایج آن به شناخت منابع احتمالی الهام بخش در شکل دهی فرم و انتخاب نقوش تزیینی روی این کوزه قلیانها است. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی انجام شده و شیوه‌ی گردآوری اطلاعات بصورت اسنادی و کتابخانه‌ای است. بر اساس یافته های تحقیق، کوزه قلیان‌های عهد صفوی به اشکال متفاوت و اغلب به فرم گلابی با الهام از ظروف «کَندی» ساخته و در ادامه با اعمال تغییراتی جزئی در فرمهای بومی همچون صُراحی و تفدان تداوم یافته است. همچنین کوزه قلیان های مزبور در ابتدا با نقوش هنری چینی تزیین می‌شده اما در ادامه نقوش گیاهی، اسلیمی، حیوانی (اغلب پرندگان) و به ندرت انسانی ایرانی جایگزین آنها شده است.

https://niamag.birjand.ac.ir/article_1749_7c8add550750bc0c6c93783e81787245.pdf

دانشگاه بیرجند و همکاری انجمن علمی فرش ایران نگارینه هنر اسلامی 2382-9885 7 20 2021 02 19 Chronology of Neighborhoods Development Based on the Inscriptions of Historic Monuments Case study: City of Natanz تعیین ادوار رونق محله‬ های شهر نطنز با اتکاء به کتیبه‬ های بناهای تاریخی 189 202 1666 10.22077/nia.2021.3944.1391 FA سیده سارا محمدی دانشجوی دکترا باستان شناسی دوران اسلامی ،دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران ،ایران . حسن کریمیان استاد گروه باستان شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. محمد حسن طالبیان دانشیار پردیس هنرهای زیبا ، دانشگاه تهران، تهران، ایران. محسن جاوری استادیارگروه باستان شناسی دانشگاه کاشان، کاشان، ایران. Journal Article 2020 12 01 The favorable bioclimatic conditions of the Natanz region, in addition to its location in the adjacent to the southern communication network in the Iran’s central plateau, and especially its geographic position between the two strategic cities of Kashan and Isfahan have provided the ground for the formation and development of numerous settlements and various architectural heritages. Despite the prominent position of civilization and cultural-historical city of Natanz in the civility of this land, few studies have been fulfilled the recognition of the factors affecting the formation and development of its neighborhoods. Additionally, there is a scientific gap in the field of documentation and determining the proper chronology of development the architectural heritages of Natanz, including the tomb of Sheikh Abdul Samad, the Jameh Mosque, the tomb of Seyyed Waqif, and other religious, commercial, and public utility buildings. The authors in this study focused on the role of the inscriptions of Natanz historical monuments in recognizing the chronology of neighborhood development. Thus, the principle research query is how the Natanz's neighborhoods were formed, expanded and flourished in different historical periods. The authors benefited from the inscriptions of the specific historical buildings and undeniable information gathered from the historical neighborhoods of the city of Natanz which were developed in the Islamic era. To achieve this goal, all the historical inscriptions of the architectural heritages of this city have been identified and documented. The preparation of the design of the inscriptions has not only enabled their accurate reading; but also, has provided the necessary materials for studies related to the formation and evolution of the historical neighborhoods of Natanz. شرایط مطلوب زیست اقلیمی منطقه نطنز، جایگاه آن در شبکه ارتباطی جنوب به فلات مرکزی و بویژه دو شهر استراتژیک کاشان و اصفهان، زمینه‬ی شکلیابی استقرارگاه‬های متعدد و آثار معماری متنوع و ارزشمندی را فراهم آورده است. علیرغم جایگاه بارز تمدنی و فرهنگی ـ تاریخی شهر نطنز در تمدن این سرزمین، مطالعات مرتبط با علل موثر بر شکل‬یابی و توسعه فضاها و محلات تاریخی آن بسیار اندک است. این نقص بویژه زمانی آشکار می‬شود که حتی آثار شاخص معماری این شهر از جمله بقعه شیخ عبدالصمد، مسجد جامع، آرامگاه سید واقف و سایر بناهای مذهبی، تجاری و عام المنفعه نیز به نحو بایسته مستند سازی و گاه نگاری نگردیده‬اند. با عنایت به نقش بی بدیل کتیبه‬های بناهای تاریخی در گاه نگاری مطلق و تشخیص نام آمرین و چگونگی ساخت این بناها و همچنین تعیین تحولات تاریخی آنها، در پژوهش حاضر تلاش گردید تا با استفاده از این شواهد متقن، به این پرسش که در ادوار مختلف تاریخی نحوه شکل‬گیری، گسترش و رونق محله‬های شهر چگونه بوده پاسخ گوید. هدف آن است تا ادوار رونق محله‬های شهر را با استفاده از کتیبه‬های بناهای تاریخی مشخص و اطلاعاتی غیر قابل انکار از محله‬های تاریخی شهر نطنز در دوران اسلامی ارائه گردد. در نیل به این هدف، تمامی کتیبه‬های تاریخی بناهای ارزشمند این شهر شناسایی و مستند سازی گردیده‬اند. تهیه طرح کتیبه‬ها نه تنها خوانش دقیق آنها را میسور ساخته، بلکه مواد لازم را برای مطالعات مرتبط با شکل‬گیری و سیر تحول محله‬های تاریخی شهر نطنز را فراهم آورده است.

https://niamag.birjand.ac.ir/article_1666_b6dd9e154f3cd4812a5ca5ca89490d89.pdf