دانشگاه بیرجند و همکاری انجمن علمی فرش ایران نگارینه هنر اسلامی 2382-9885 5 16 2019 02 20 The Art of Wooden Gereh-chini on the Castles Roof of Chahar Mahal and Bakhtiari هنر گره چینی چوب بر سقف قلعه های قاجاری چهارمحال و بختیاری 63 80 1047 10.22077/nia.2019.2065.1175 FA عباسعلی احمدی استادیار باستان شناسی دانشگاه شهرکرد (نویسنده مسئول) مرضیه اصغریان دانشجوی کارشناسی ارشد باستان شناسی دانشگاه شهرکرد Journal Article 2018 12 17 Castles of Chahar Mahal 0and Bakhtiari province are among the most valuable memorials (monuments) of Qajar<br />dynasty and their archeological_ related ornament always have special manifestation. One of these ornaments is<br />trelliswork of wood that has been used in different parts of these castles. Trelliswork is the art that has been used<br />in archeological_ related ornaments such as tiling, brick working, molding, mirror working and especially wooden<br />decoration of doors, windows, roofs, shrines and similar cases. Considering this unknown art and the extensive<br />usage of wooden trelliswork ornaments in castles of Chahar Mahal and bakhtiari in roofs (ceils), doors, windows,<br />valves and skirtings, in this research, the trelliswork of castles roof is merely considered for recognizing different<br />sorts of nodes, using places and adaptive comparison; so this study has been done by analytic_ comparative method<br />with field observation and data collection. According to the findings among the castles of province, wooden<br />trelliswork ornaments were only used in the ceil of Chaleshtor, Dezak, Joneghan, Shalamzar, Surk and Bardeh<br />castles. Among 13 different kinds of nodes used in ceils’ ornaments Lozenge_ square node had the most function<br />and geometrical composition of these nodes and complexity and intricacy in internal spaces than external ones. قلعه های استان چهارمحال و بختیاری از جمله یادگارهای ارزشمند دوره قاجار است که تزیینات وابسته به معماری آن همواره<br />جلوه ویژه ای داشته است. از جمله این آرایه ها تزیینات گر هچینی چوب است که در قسمت های مختلف این قلعه ها ب هکار رفته<br />است. گر هچینی از جمله هنرهایی است که در انواع تزیینات وابسته به معماری هم چون کاشی کاری، آجرکاری، گچ بری، آینه کاری<br />و به ویژه تزیینات چوبی در، پنجره، سقف، ضریح و مواردی از این دست کاربرد داشته است. باتوجه به ناشناخته بودن و کاربرد<br />گسترده تزیینات گر هچینی چوب در قلعه های این استان که بر اجزایی هم چون سقف، در، پنجره، شیرسر و ازاره ها دیده می شود،<br />در این پژوهش تنها گر هچینی سقف قلعه ها، به منظور شناخت نوع گر هها، مکان های کاربرد و مقایسه تطبیقی، مورد توجه بوده<br />است؛ بر همین اساس پژوهش پیش رو به روش توصیفی  تحلیلی با بهر هگیری از مشاهدات میدانی و مطالعات کتابخانه ای انجام<br />شده است. بر اساس عمده نتایج حاصل از این پژوهش، در میان قلعه های استان، تزیینات گر هچینی چوب تنها در سقف قلعه های<br />چالشتر، دزک، جونقان، شلمزار، سورک و بارده به کار برده شده است. سیزده گره مختلف در تزیینات سق فها به کار رفته که در<br />این میان گره لوزی مربع بیشترین میزان استفاده را داشته و ترکیب هندسی این گره ها در سقف فضاهای داخلی به نسبت فضاهای<br />بیرونی، پیچیدگی و ظرافت بیشتری داشته است. https://niamag.birjand.ac.ir/article_1047_20b5e1cf8694af7a3c1ba4a87f073021.pdf